Θα συζητηθεί τώρα η με αριθμό 754/1-4-2014 επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτού Β΄ Πειραιά της Δημοκρατικής Αριστεράς κυρίας Μαρίας Γιαννακάκη προς τους Υπουργούς Ναυτιλίας και Αιγαίου και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, σχετικά με τις αρνητικές περιβαλλοντικές συνέπειες της επέκτασης της εταιρείας «Νέα Ελληνικά Ναυπηγεία Α.Ε.» στην περιοχή της Σαλαμίνας.
Στην ερώτηση θα απαντήσει ο Υπουργός κ. Ιωάννης Μανιάτης.
Κυρία Γιαννακάκη, έχετε το λόγο για δύο λεπτά.
ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗ: Ευχαριστώ, πολύ κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ, με την πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού δίδεται άδεια επέκτασης στην εταιρεία «Νέα Ελληνικά Ναυπηγεία ΑΕ», προκειμένου να κατασκευαστεί διαλυτήριο πλοίων. Αυτή η συγκεκριμένη ενέργεια όμως αναμένεται να έχει πολύ αρνητικές επιδράσεις, τόσο όσον αφορά τον περιβάλλοντα χώρο όσο και την υγεία των κατοίκων της Σαλαμίνας. Αυτό προκύπτει από την αρνητική γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που υπεβλήθη από την ενδιαφερόμενη εταιρεία.
Διαλυτήρια πλοίων τα οποία λειτουργούν χωρίς προϋποθέσεις και χωρίς περιβαλλοντολογικές παραμέτρους υπάρχουν αποκλειστικά σε χώρες, οι οποίες στερούνται κάθε περιβαλλοντολογικής ευαισθησίας και δεν θα ήθελα να αναφερθώ σε παραδείγματα. Βέβαια, γνωρίζω και θα αναφερθώ εκτενώς στη δευτερολογία μου ότι διαλύσεις πλοίων –βέβαια πολύ μικρότερου τονάζ- γίνονται και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, οι οποίες διακρίνονται για την περιβαλλοντολογική τους ευαισθησία, αλλά αυτό γίνεται κάτω από πολύ διαφορετικές προϋποθέσεις.
Ειδικότερα, όσον αφορά την περιοχή της Σαλαμίνας, πρόκειται για μία επένδυση η οποία δεν έχει αναπτυξιακό χαρακτήρα, δεν πρόκειται να δημιουργήσει βιώσιμες και ποιοτικές θέσεις εργασίας, οι οποίες θα έχουν μία εσωτερική προστιθέμενη αξία όσον αφορά την οικονομία της περιοχής, ενώ από την άλλη μεριά μία βιώσιμη ανάπτυξη θα στόχευε κυρίως στην ανάδειξη των αρχαιολογικών τόπων του νησιού, ειδικά όταν πρόκειται σε λίγο καιρό να γιορτάσουμε τα δυόμισι χιλιάδες χρόνια από τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας και με δεδομένο την υποψηφιότητα της Σαλαμίνας για Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 2021.
Δεδομένου λοιπόν ότι οι διαλύσεις πλοίων αυτές καθ’ αυτές πρέπει πάντα να εξετάζονται υπό το φως των περιβαλλοντολογικών όρων, με τους οποίους γίνεται η διάλυση, θα ήθελα να σας θέσω δύο ερωτήματα. Το πρώτο αφορά αν σκοπεύετε να προβείτε στις απαιτούμενες ενέργειες, προκειμένου τα διαλυτήρια πλοίων, τα οποία έχουν σταματήσει να λειτουργούν στην Ελλάδα από τη δεκαετία του 1980, να υπαχθούν και να πληρούν όλους τους περιβαλλοντολογικούς όρους.
Από την άλλη μεριά, θα ήθελα να μας ενημερώσετε αν πρόκειται να προβείτε σε διακρατική συμφωνία με την Τουρκία, δεδομένου ότι μπορεί στην Ελλάδα να μην υπάρχουν διαλυτήρια πλοίων, αλλά στην άλλη πλευρά του Αιγαίου –άρα μιλάμε για την ίδια θάλασσα και ας μην κλείνουμε τα μάτια- λειτουργούν στην περιοχή της Aliaga και μάλιστα κάτω από όρους και προϋποθέσεις, οι οποίες δεν μας είναι γνωστές και πρόκειται για διαλύσεις πλοίων πολύ μεγάλου τονάζ.
Ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Δριβελέγκας): Ευχαριστούμε, κυρία συνάδελφε.
Τον λόγο έχει ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κ. Μανιάτης για τρία λεπτά.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΝΙΑΤΗΣ (Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής): Κυρία συνάδελφε, όπως γνωρίζετε, το ζήτημα της ανακύκλωσης των πλοίων είναι ένα θέμα που απασχολεί σε διεθνές επίπεδο την παγκόσμια κοινότητα και μάλιστα φαντάζομαι ότι γνωρίζετε πως η διάλυση των πλοίων γίνεται σε ποσοστό άνω του 90% σε εγκαταστάσεις της Νότιας Ασίας. Σε μικρότερο βαθμό, όπως προαναφέρατε, ανακύκλωση πλοίων διεξάγεται και στην Τουρκία.
Το 2012, μάλιστα, η χωρητικότητα των πλοίων που οδηγήθηκαν για ανακύκλωση ήταν εξαιρετικά μεγάλη, έφτασε σε ύψη ρεκόρ και είχαμε χίλια τριακόσια πλοία, εκ των οποίων τα τριακόσια προερχόμενα από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αντίστοιχος αριθμός υπήρξε και το 2013.
Επειδή είναι προφανές ότι πρόκειται για ένα ζήτημα που απασχολεί την παγκόσμια κοινότητα, για να αντιμετωπιστεί το συγκεκριμένο ζήτημα το 2009 συμφωνήθηκε στο Χονγκ Κονγκ η Διεθνής Σύμβαση του Παγκόσμιου Ναυτιλιακού Οργανισμού για την Ασφαλή Περιβαλλοντική και Κατάλληλη Ανακύκλωση των πλοίων, ο οποίος όμως κανονισμός δεν έχει δυστυχώς τεθεί σε ισχύ ακόμη.
Για το λόγο ακριβώς αυτό, επειδή υπάρχει η αντίστοιχη καθυστέρηση σε διεθνές επίπεδο, πρόσφατα, τον Νοέμβριο του 2013, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμφωνήθηκε ο Κανονισμός 1257 για την ανακύκλωση των πλοίων, ο οποίος όμως, όπως επίσης αντιλαμβάνεστε, επειδή ακριβώς συμφωνήθηκε πολύ πρόσφατα, δεν έχει προλάβει να εφαρμοστεί σε καμία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως, στοχεύει στην πρόληψη, τη μείωση ή την εξάλειψη των δυσμενών επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον που προκύπτουν ακριβώς από την ανακύκλωση των πλοίων.
Ο νέος Κανονισμός που πρέπει να σημειώσω ότι σε μεγάλο βαθμό διαμορφώθηκε με βάση τις ελληνικές θέσεις αποσκοπεί στην ενσωμάτωση των απαιτήσεων της σύμβασης του Χονγκ Κονγκ στο Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την πρώιμη εφαρμογή των απαιτήσεων της Σύμβασης αυτής σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μέχρι να τεθεί αυτός ο Κανονισμός σε εφαρμογή, εφαρμόζεται ο Κανονισμός για τις μεταφορές αποβλήτων και στη χώρα μας που είναι σύμφωνος με τη Σύμβαση της Βασιλείας.
Να σημειώσω ότι για να αδειοδοτηθεί ένα διαλυτήριο πλοίων στην Ελλάδα, απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η έγκριση περιβαλλοντικών όρων, σύμφωνα με το ν. 4014/2011. Στις αποφάσεις έγκρισης περιβαλλοντικών όρων της οποιασδήποτε τέτοιας μονάδας καθορίζονται όλα τα μέτρα και οι όροι, ώστε να διασφαλίζεται απολύτως η προστασία του περιβάλλοντος.
Για τη συγκεκριμένη περίπτωση τώρα που αναφέρετε στην ερώτησή σας, η εταιρεία Νέα Ελληνικά Ναυπηγεία Α.Ε. υπέβαλε αίτημα με συνημμένο φάκελο μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την προσθήκη δραστηριότητας διάλυσης πλοίων στις εγκαταστάσεις στα Αμπελάκια της Σαλαμίνας. Δεδομένου ότι το Ναυπηγείο βρίσκεται εντός αρχαιολογικού χώρου, για την προσθήκη της προτεινόμενης νέας δραστηριότητας διάλυσης πλοίων, απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του Υπουργείου Πολιτισμού. Η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων απορρίφθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, κατόπιν ομόφωνης γνωμοδότησης του κεντρικού αρχαιολογικού συμβουλίου. Οπότε, η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, δεν προχώρησε στη σύνταξη σχεδίου απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων.
Θα ολοκληρώσω στη δευτερολογία μου, κύριε Πρόεδρε.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Δριβελέγκας): Η συνάδελφος κ. Γιαννακάκη έχει το λόγο για τρία λεπτά.
ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗ: Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Απ’ ό,τι καταλαβαίνω παρόλο που δεν ολοκληρώσατε την τοποθέτησή σας και θα κάνετε χρήση της δευτερολογία σας, όλα συνηγορούν στο ότι δεν πρόκειται να δοθεί άδεια. Υπάρχει δηλαδή και αρνητική γνωμοδότηση του κεντρικού αρχαιολογικού συμβουλίου προς το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και αντίστοιχη αρνητική γνωμοδότηση από την Περιφέρεια Αττικής.
Από εκεί και πέρα, λοιπόν, ας δούμε το πρόβλημα στις πραγματικές του διαστάσεις, γιατί πρέπει να παραδεχθούμε ότι στις παράκτιες περιοχές της Ελλάδας, όπως και στις νησιωτικές περιοχές, υπάρχουν πλήθος από πλοία, τα οποία έχουν εγκαταλειφθεί και είναι ανενεργά ή ασύμφορα, είτε γιατί οι νηογνώμονες τα κρίνουν ως μη άξια να κυκλοφορούν στις θάλασσες, είτε γιατί οι εταιρείες για διαφόρους λόγους, τους οποίους όλοι φανταζόμαστε, βγάζουν αυτά τα πλοία εκτός παιχνιδιού.
Είναι, λοιπόν, ένα πραγματικό πρόβλημα, για το οποίο πρώτοι εμείς που υποστηρίζουμε ότι ενδιαφερόμαστε για το περιβάλλον, πρέπει να αναζητήσουμε λύση, γιατί από τη μία μεριά όλα αυτά τα ανενεργά πλοία, τα οποία μένουν δεμένα στις προκυμαίες καταλαμβάνουν ένα χώρο χρήσιμο για τα πλοία τα οποία κυκλοφορούν και από την άλλη μεριά, μοιραία, αφού κανείς δεν ασχολείται μαζί τους, κάποια στιγμή βουλιάζουν και είναι μία βόμβα για το περιβάλλον, η οποία βρίσκεται στο βυθό της θάλασσας.
Εμείς ως Δημοκρατική Αριστερά πιστεύουμε ότι πρέπει να ρίξουμε το βάρος την ανακύκλωση και όχι στη διάλυση. Γιατί οι λαμαρίνες μετά από τη διάλυση, ναι μεν ανακυκλώνονται, αλλά υπάρχουν πολλά μέρη σε ένα πλοίο, μηχανικά ή σωστικά ή άλλα, τα οποία μεταπωλούνται. Και βέβαια πρέπει να παραδεχθούμε ότι σε καιρό ύφεσης στην παγκόσμια οικονομία παρατηρούμε ότι ο αριθμός αυτών των πλοίων, τα οποία έχουν αποσυρθεί, αυξάνει με πολύ σημαντικούς ρυθμούς. Αν λοιπόν ένα πλοίο δεν μπορεί να επισκευαστεί και να ξαναμπεί σε λειτουργία, η διάλυση οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι είναι μονόδρομος.
Από την άλλη μεριά, υπάρχουν πάρα πολλά πλοία τα οποία έχουν κατασχεθεί από τις λιμενικές αρχές για διαφόρους λόγους, αλλά είναι τόσο περίπλοκο το νομικό καθεστώς που δεν μπορεί να προχωρήσει ο πλειστηριασμός και αυτά τα πλοία να μπουν ξανά σε λειτουργία. Θυμίζω -για παράδειγμα- τα καράβια, τα οποία βρίσκονται και στην Καλαμάτα και στο Κερατσίνι.
Μιλήσατε για τον Κανονισμό 1257 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος ακόμη δεν έχει τεθεί σε ισχύ και δεν έχει γίνει εσωτερικό Δίκαιο σε καμία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σας ρωτώ λοιπόν: Πότε σκοπεύουμε αυτόν τον Κανόνα να τον εφαρμόσουμε στο εσωτερικό μας Δίκαιο; Από εκεί και πέρα, νομίζω –και θα συμφωνήσετε μαζί μου- ότι δεν μπορούμε να προχωρήσουμε σε καμία συζήτηση, δεν μπορούμε να προχωρήσουμε σε καμία διαβούλευση αναφορικά με τα διαλυτήρια πλοίων, χωρίς να είναι ο Κανονισμός 1257 της Ευρωπαϊκής Ένωσης κομμάτι της εσωτερικής νομοθεσίας.
Σας ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Δριβελέγκας): Και εμείς ευχαριστούμε την κ. Γιαννακάκη.
Κύριε Υπουργέ, έχετε το λόγο για τρία λεπτά.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΝΙΑΤΗΣ (Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής): Κύριε Πρόεδρε, δεν θα χρειαστώ ούτε ένα λεπτό.
Θα σας διαβάσω από το έγγραφο, το οποίο θα καταθέσω, τη σχετική απάντηση της αρμόδιας Υπηρεσίας: «Σας ενημερώνουμε ότι μέχρι σήμερα δεν έχει υποβληθεί στη Διεύθυνση ΕΑΡΘ, την αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την προαναφερόμενη επέκταση, η οποία ωστόσο δεν αφορούσε τη διάλυση πλοίων αλλά: α) επέκταση των ναυπηγείων με κατασκευή κρηπιδότοιχων και επιχωμάτωση της περιοχής μεταξύ των κρηπιδότοιχων και της ξηράς, β) επέκταση του ναυπηγείου στη νοτιοδυτική πλευρά σε νέο οικόπεδο, γ) κατασκευή δύο νέων ζευγών σιδηροτροχιών, έτσι ώστε στις νέες εγκαταστάσεις να κατασκευάζονται και να επισκευάζονται σκάφη μήκους έως 110 μέτρα και βάρους μέχρι 2.000 τόνων».
Νομίζω ότι με το συγκεκριμένο έγγραφο, το οποίο καταθέτω στα Πρακτικά, δίνονται οι απαντήσεις σε όλες τις ερωτήσεις της συναδέλφου.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
(Στο σημείο αυτό ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κ. Ιωάννης Μανιάτης καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο Αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Δριβελέγκας): Και εμείς ευχαριστούμε, κύριε Υπουργέ.