«Τα Επιχειρηματικά Πάρκα και το παραγωγικό οικοσύστημα των 11.000 επιχειρήσεων», άρθρο μου στο Capital.gr (04.11.2026)

Το 2014, ως Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, με αρμοδιότητες και στη Χωροταξία, κλήθηκα να υπογράψω την Κοινή Υπουργική Απόφαση για το Επιχειρηματικό Πάρκο της Βαμβακιάς στην Ελευσίνα: μια επένδυση που στόχευε να μετατρέψει μια, από το 1965, άναρχη και υποβαθμισμένη βιομηχανική περιοχή, σε Επιχειρηματικό Πάρκο Εξυγίανσης. Ήταν μια αληθινή πρόκληση, στην οποία ανταποκρίθηκα χωρίς δεύτερη σκέψη, παρά την πολυετή αντίδραση των υπόλοιπων συναρμοδίων. Η απόφαση αυτή αναμετρήθηκε με τις ασάφειες και τις ελλείψεις της νομοθεσίας, αλλά και με την αδράνεια, τους δισταγμούς και τις διαχρονικές υπεκφυγές της διοίκησης και αρκετών πολιτικών να αναλάβουν το ρίσκο μιας αληθινής μεταρρύθμισης.

Δυστυχώς, σήμερα, μια δεκαετία μετά, πολλά Βιομηχανικά Πάρκα λειτουργούν ακόμη με νομική αβεβαιότητα και σοβαρές ελλείψεις υποδομών. Οι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε αυτά αποτελούν, χωρίς αμφιβολία, το πιο αδικημένο, πιθανά και το πιο ταλαιπωρημένο τμήμα της ελληνικής βιομηχανίας.

Συνοπτικά, στους οργανωμένους βιομηχανικούς υποδοχείς της χώρας δραστηριοποιούνται περίπου 3.000 επιχειρήσεις. Παράλληλα, έχουν καταγραφεί 185 άτυπες βιομηχανικές συγκεντρώσεις, συνολικής έκτασης 308.000 στρεμμάτων με εγκατεστημένες 8.000 επιχειρήσεις. Συνεπώς, μιλάμε συνολικά για ένα παραγωγικό οικοσύστημα της τάξης των 11.000 επιχειρήσεων.

Πρόσφατα, είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω, στη Μεγαλόπολη, στο 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επιχειρήσεων σε Βιομηχανικά Πάρκα, όπου με αφορμή την ενεργειακή μετάβαση της Μεγαλόπολης, εξετάστηκε το ζήτημα των Βιομηχανικών Πάρκων, ιδίως σε πρώην λιγνιτικές περιοχές.

Για εμάς στο ΠΑΣΟΚ, είναι προφανές ότι απαιτείται μια νέα Εθνική Στρατηγική Επιχειρηματικής Χωροθεσίας, για βιώσιμα νέα πάρκα και, κατά προτεραιότητα, για την αναβάθμιση των άτυπων βιομηχανικών περιοχών. Ο δρόμος είναι σαφής: η οργανωμένη χωροθέτηση των επιχειρήσεων, με τρόπο που θα προάγει τα συμφέροντα της βιομηχανίας και των εγκατεστημένων επιχειρήσεων και, παράλληλα, θα προστατεύει το περιβάλλον και θα δημιουργεί απτά οφέλη στην τοπική κοινωνία.

Το πρώτο βήμα είναι η δημιουργία ενός νέου, ισχυρού θεσμικού πλαισίου για τα Επιχειρηματικά Πάρκα: ένα πλαίσιο λειτουργικό και πανίσχυρο, που θα δίνει στις εγκατεστημένες επιχειρήσεις ισχυρά κίνητρα και πλεονεκτήματα, αλλά και αποφασιστικό λόγο για τις συνθήκες που τις περιβάλλουν. Το Κεντρικό Κράτος οφείλει να εξασφαλίσει ενιαίο συντονισμό για χωροταξία, περιβαλλοντική αδειοδότηση, χρήσεις γης και συνδέσεις με δίκτυα, με σαφές χρονοδιάγραμμα, συγκεκριμένους υπευθύνους και δημόσια παρακολούθηση. Οφείλει να είναι παρόν και να προστατεύει τις επιχειρήσεις σε κάθε υπεκφυγή, δίνοντας στους Φορείς Διαχείρισης την ευχέρεια να κάνουν σωστά τη δουλειά τους και να κερδίζουν, με ανταποδοτικές υπηρεσίες και διαφάνεια.

Ταυτόχρονα όμως, κάθε νέο Επιχειρηματικό Πάρκο πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πυρήνας ενός νέου παραγωγικού οικοσυστήματος και όχι ως απλή πολεοδομική διευθέτηση. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η τοπική κοινωνία θα πρέπει, βάσει μετρήσιμων δεικτών, αλλά και θεσμοθετημένων διαδικασιών, να απολαμβάνει σημαντικό μέρος των ωφελημάτων από τη λειτουργία του πάρκου, μέσω λ.χ. αυξημένης συμμετοχής τοπικών επιχειρήσεων στις αλυσίδες αξίας που θα δημιουργηθούν, αλλά και αξιοποίησης των τοπικών συντελεστών (έδαφος, εργασία, προηγούμενες υποδομές κτλ).

α. Τη δημιουργία μιας Task Force, με τα αρμόδια Υπουργεία, τη Διαχειριστική Αρχή, τη “Μετάβαση ΑΕ”, το Enterprise Greece, την Περιφέρεια, τον Δήμο και τους διαχειριστές δικτύων, που θα λειτουργεί ως μηχανισμός μιας στάσης, με μετρήσιμους στόχους. Η περιοχή ήδη διαθέτει ενεργειακή γνώση, βιομηχανική κουλτούρα, εκτάσεις και τεχνικά έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό. Το Πάρκο χρειάζεται φθηνή και αξιόπιστη ηλεκτρική ισχύ, πρόσβαση σε ανανεώσιμη ενέργεια, γρήγορες τηλεπικοινωνίες, επάρκεια νερού, σύγχρονη – κυκλική διαχείριση αποβλήτων και ισχυρές οδικές συνδέσεις. Αυτό που λείπει είναι συντονισμένη ανάπτυξη και διαχείριση του πάρκου.

β. Τη συγκρότηση ενός μόνιμου Συμβουλίου Τοπικής Μετάβασης, με τον Δήμο, την Περιφέρεια, τους εργαζομένους, τους επαγγελματικούς φορείς, τα Επιμελητήρια, τη νεολαία και την Κοινωνία των Πολιτών. Με σαφή εντολή, διαφανή σύνθεση και δημοσιευόμενα πρακτικά, που θα συντονίζει τις υποδομές, θα αξιολογεί τις επενδύσεις, θα εισηγείται δράσεις κατάρτισης και θα παρακολουθεί τα οφέλη. Η επιτυχία πρέπει να αξιολογείται με συγκεκριμένους δείκτες: χρόνο αδειοδότησης, κάλυψη του Πάρκου, ιδιωτικές επενδύσεις, καθαρές νέες θέσεις, τοπικές προσλήψεις και προμήθειες, έρευνα και ανάπτυξη, ενεργειακή απόδοση και περιβαλλοντικές επιδόσεις. Γιατί η ανάπτυξη δεν σχεδιάζεται ερήμην της κοινωνίας.

Η Μεγαλόπολη, όπως κάθε άλλη περιοχή σε μετάβαση, ή περιοχή που διαθέτει άτυπα βιομηχανικά πάρκα, δικαιούται έναν οικονομικό μετασχηματισμό που θα δημιουργεί πραγματική παραγωγική προοπτική. Με συντονισμένη κρατική δράση, ευρωπαϊκά εργαλεία, ενεργή αυτοδιοίκηση, σοβαρή επιχειρηματική συμμετοχή και ουσιαστικό κοινωνικό διάλογο, κάθε Επιχειρηματικό Πάρκο μπορεί να γίνει ζωντανός κόμβος εργασίας, καινοτομίας και τοπικής ευημερίας.

Από τη Βαμβακιά ως τη Μεγαλόπολη, κάθε νέο Επιχειρηματικό Πάρκο πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πυρήνας ενός νέου παραγωγικού οικοσυστήματος και όχι ως απλή πολεοδομική διευθέτηση.

Δείτε το άρθρο στο Capital.gr ΕΔΩ