Χ. Βίδου: Θα ήθελα λοιπόν να καλέσω τον κ. Μανιάτη, είναι ο Αντιπρόεδρος της S&D και Ευρωβουλευτής μας. Παρακαλώ, κ. Μανιάτη, να ξεκινήσει εκείνος την ημερίδα.
Γ. Μανιάτης: Καλησπέρα σε όλες και όλους, σας ευχαριστώ πολύ για τη σημερινή σας παρουσία. Ομολογώ ότι κάποια στιγμή πριν δύο-τρεις ώρες, όταν άρχισε η μεγάλη βροχή, λέω την πατήσαμε τώρα, τουλάχιστον να προλάβουν οι εισηγητές και οι συντονιστές να είναι εδώ να κάνουμε την εκδήλωση. Ο καλός Θεός της Ελλάδας όμως μας βοήθησε, οπότε είμαστε τόσοι πολλοί εδώ και σας ευχαριστώ πραγματικά μέσα από την καρδιά μου.
Είπαμε με τη Χριστίνα να πω δύο λόγια εισαγωγικά, πού βρισκόμαστε, τι κάνουμε και κυρίως ποια είναι η φιλοσοφία όλης αυτής της προσπάθειας. Πρώτα από όλα, επιτρέψτε μου να κάνω ένα γενικό σχόλιο για τα ευρωπαϊκά μας. Στην πιο δύσκολη περίοδο της Ευρώπης, νομίζω είναι η πιο δύσκολη των τελευταίων πολλών δεκαετιών, δυστυχώς έχουμε σοβαρό έλλειμμα ηγεσίας ευρωπαϊκής, αλλά και σοβαρό έλλειμμα οράματος. Όταν ο κόσμος και ο πλανήτης αλλάζει και αλλάζει με ρυθμούς αστραπιαίους, εμείς δεν μπορούμε δυστυχώς να κινούμαστε με τις ταχύτητες που ξέραμε μέχρι τώρα, δεν έχουμε τέτοιες ιστορικές πολυτέλειες. Εν τοιαύτη περιπτώσει αυτό που έχει σημασία είναι να δούμε πώς μπορούμε να ανταποκρινόμαστε κάθε στιγμή στις απαιτήσεις της συγκυρίας, αλλά ταυτόχρονα με επίγνωση της σημαντικότητας και της ιστορίας που έρχεται μετά από κάποια χρόνια.
Μέσα σε μία σχετικά μίζερη καθημερινότητα έχουμε δύο-τρεις αναλαμπές, δύο-τρεις ηλιαχτίδες. Μπορώ να πω ότι η έκθεση του Μάριο Ντράγκι, του Ενρίκο Λέτα και του Προέδρου Νιινίστο της Φινλανδίας είναι τρία συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία μας βοηθούν στην Ευρώπη να ανιχνεύσουμε πού θα θέλαμε να πάμε προκειμένου να κατακτήσουμε το μείζον, που το μείζον είναι η επιβίωση της Ευρώπης, η αύξηση της ανταγωνιστικότητάς της και βεβαίως η προστασία του κοινωνικού κράτους που έχει διαμορφώσει. Δεν ξέρουμε εάν θα το καταφέρουμε, πάντως εν τοιαύτη περιπτώσει κάποιες προτάσεις συγκεκριμένες από οραματικούς ευρωπαϊστές υπάρχουν και μακάρι να τις ακολουθήσουμε.
Τρίτη παρατήρηση, ένα μικρό σχόλιο για το Κοινοβούλιο. Όπως ξέρετε ήμουν αρκετά χρόνια, είχα την τιμή να εκπροσωπήσω την πατρίδα μου, την Αργολίδα, στο εθνικό Κοινοβούλιο, έχω μια σχετική εικόνα για το εθνικό μας Κοινοβούλιο. Έτσι είναι λίγο πολύ όλα τα εθνικά Κοινοβούλια. Αυτό που θέλω να σας πω είναι ότι η ενός έτους εμπειρία μου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι μία εξαιρετικά θετική εμπειρία. Είναι η πρώτη φορά που συνειδητοποιεί κανείς ότι οι εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών λαών έχουν ισχύ, διαπραγματεύονται ουσιαστικά με τις κυβερνήσεις και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συμβάλλουν στην επίλυση των προβλημάτων των ευρωπαϊκών λαών. Θέλω λοιπόν να σας πω ότι θα παρακαλέσω εφεξής να παρακολουθείτε με μεγαλύτερη προσοχή τη δουλειά του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που ουσιαστικά είναι ένας συν-νομοθέτης και μπορεί πραγματικά να βοηθήσει αποτελεσματικά σε αυτά τα ζητήματα.
Θα σας πω μόνο ένα σχόλιο. Είμαι βέβαιος ότι ξέρετε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διά της Προέδρου του, της κυρίας Μέτσολα, προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε σε ένα από τα θέματα που συζητάμε σήμερα, στο πρόγραμμα SAFE, να ολοκληρωθεί η διαδικασία μόνο ανάμεσα στην Επιτροπή και το Συμβούλιο και τις κυβερνήσεις, αγνοώντας την άποψη του Κοινοβουλίου με βάση κάποια συγκεκριμένη νομική πρόβλεψη. Προσφύγαμε και νομίζω ορθότατα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, δεν γίνεται για το μέλλον της άμυνας της Ευρώπης να μην έχουν λόγο οι Ευρωβουλευτές.
Τελειώνω τα εισαγωγικά για να ξεκινήσουμε την ουσιαστική δουλειά μας. Η ανταγωνιστικότητά μας είναι το μεγάλο ζητούμενο. Η ανταγωνιστικότητα, όπως ξέρουμε όλοι, προσδιορίζεται από πολλούς συντελεστές, από πολλές παραμέτρους. Αυτά που θα μπορούσε κανείς με μια ευκολία να πει, είναι ότι για να είναι ανταγωνιστική μια οικονομία πρέπει να έχει φθηνή ενέργεια, προφανώς πρέπει να έχει μια αμυντική και ασφαλιστική θωράκιση για να υπάρχουν κοινωνίες και επιχειρήσεις, πρέπει προφανώς να συμμετέχει στην ψηφιακή και την πράσινη μετάβαση και επειδή τίποτα δεν ρίχνει ο καλός Θεός έτοιμο από πάνω αλλά πρέπει να το εντοπίσουμε, να το επεξεργαστούμε και να το δουλέψουμε, πρέπει να έχουμε και ορυκτές πρώτες ύλες για οτιδήποτε κάνουμε. Αυτά λοιπόν είναι κάποια βασικά πράγματα τα οποία νομίζω ότι θα μας δοθεί η δυνατότητα να τα κουβεντιάσουμε κι εδώ.
Θα μου επιτρέψετε, κυρίες και κύριοι, να καλωσορίσω προς το παρόν δύο από τους τρεις συναδέλφους μου και φίλους από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Βλέπω τον Nicola Zingaretti τον επικεφαλής της ιταλικής αντιπροσωπίας, τον Εσθονό πρώην Υπουργό Άμυνας και Υπουργό Εξωτερικών Sven Mikser και περιμένουμε και τον Tobias Cremer, τον αρμόδιο της γερμανικής αντιπροσωπίας για θέματα άμυνας.
Κλείνω λέγοντας το εξής, τα θέματα της ευρωπαϊκής άμυνας που επηρεάζουν αμεσότατα τις αποφάσεις και της ελληνικής πολιτικής ελίτ, κυρίως της κυβέρνησης, είναι συγκεκριμένα ζητήματα που θα μας δοθεί η ευκαιρία να τα πούμε, λέω μόνο τους τίτλους. Ένα διαχρονικό αίτημα της Ελλάδας να υπάρχει ευρωπαϊκή προσέγγιση στα ζητήματα της άμυνας μέσω του πολέμου στην Ουκρανία φαίνεται ότι δρομολογείται, κι εδώ είναι που θα πρέπει να είμαστε διαρκώς παρόντες. Το δεύτερο, ένα μεγάλο ζήτημα, ασφαλώς πάντα, είναι πώς εμείς ως κράτη μέλη συνεργαζόμαστε με τα τρίτα, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης κράτη. Ένα επόμενο ζήτημα είναι πώς διαμορφώνουμε τις τεχνολογίες με όρους ισοτιμίας και ισονομίας ανάμεσα από τη μια στη βορειοανατολική πτέρυγα των κρατών μελών, που είναι τα κράτη τα οποία αισθάνονται άμεσα την απειλή της Ρωσίας, προφανώς στην πλευρά του νότου, την μεσογειακή πλευρά που αφορά εμάς, την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ιταλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Τέλος, για να κλείσω με αυτό, μία προσπάθεια που πρέπει να την καταβάλουμε τα επόμενα χρόνια, σε αυτό το μεγάλο γίγνεσθαι της ευρωπαϊκής άμυνας, πρέπει από τη μια να έχουν τον ρόλο που τους αναλογεί οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και όχι μόνο τα μεγάλα παιδιά, τα πολύ μεγάλα παιδιά κάποιων ευρωπαϊκών κρατών, γιατί η άμυνα δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε λίγους πολύ μεγάλους παίκτες. Το δεύτερο στοιχείο, ότι θα πρέπει όλα αυτά να γίνονται με ένα αίσθημα και κανόνες γεωγραφικής και ιστορικής δικαιοσύνης, με την έννοια ότι ξέρουμε πολύ καλά πως υπάρχουν χώρες που είναι πολύ μπροστά από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο στα θέματα της Αμυντικής Βιομηχανίας, όμως σε μία συλλογική προσπάθεια θα πρέπει όλα τα κράτη μέλη ισότιμα να συμμετέχουν σε αυτή τη μεγάλη πανευρωπαϊκή προσπάθεια.
Με αυτές τις λέξεις, Χριστίνα μου, σε ευχαριστώ πάρα πολύ που μου έδωσες τη δυνατότητα. Ευχαριστώ πάρα πολύ, καλό ξεκίνημα να έχουμε.
Συμπεράσματα Ημερίδας
Χ. Βίδου: Και θα κλείσουμε τη σημερινή εκδήλωση με τον κ. Μανιάτη. Προφανώς δεν μιλάμε για ένα συμπέρασμα, αλλά μιλάμε για πολλά συμπεράσματα από όλες αυτές τις πολύ ενδιαφέρουσες συζητήσεις. Ελάτε, παρακαλώ.
Γ. Μανιάτης: Είκοσι λέξεις είναι γραμμένες εδώ, θα τα πω συνοπτικά. Εγώ νομίζω ότι μπορούμε να συνοψίσουμε αυτή την υπέροχη συζήτηση και να σας εκφράσω τις θερμότατες ευχαριστίες μου σε όλες και όλους τους συμμετέχοντες, τους δημοσιογράφους, τους φίλους και τους αγαπημένους μου φίλους και συναδέλφους από τις Βρυξέλλες. Nicola, Sven, Tobias, thank you so much for your presence here.
Να ευχαριστήσω την Κατερίνα Καββαδά η οποία είναι ο κορυφαίος διαπραγματευτής της Ένωσης σε όλα τα ζητήματα διαστήματος με τις Ηνωμένες Πολιτείες και με όλους τους άλλους και είμαι υπερήφανος για τη δουλειά που κάνει σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εάν μπορώ να συνοψίσω, έχω κρατήσει πέντε σημειώσεις.
Παρατήρηση πρώτη, χρειάζεται από το 18% των κοινών εξοπλιστικών προγραμμάτων να κάνουμε περισσότερα, καλύτερα και μαζί. Το περισσότερα μόνο του δεν φθάνει, και περισσότερα και πιο οργανωμένα και έξυπνα και μαζί, όχι ο καθένας χωριστά, όπως είμαστε τώρα 27 διαφορετικά κράτη μέλη.
Το δεύτερο συμπέρασμα που μπορώ να βγάλω εγώ είναι ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξουν δαπάνες για την άμυνα οι οποίες θα ακουμπήσουν και θα μειώσουν το κοινωνικό κράτος. Η κοινωνική αντίδραση που θα υπάρξει, η έκρηξη του λαϊκισμού και της δημαγωγίας και η στροφή πολλών χωρών προς την ακροδεξιά, είναι τόσο ορατοί οι κίνδυνοι αυτοί που θα ήταν αδιανόητο, ανόητο, ιστορικά ανέφικτο και τραγικό, καταστροφικό, να ακουμπήσουμε το κοινωνικό κράτος προκειμένου να αυξήσουμε μόνο τις δαπάνες άμυνας. Άλλωστε εμείς ως Ευρωσοσιαλιστές το έχουμε πει και στα κείμενά μας, εννοούμε ότι άμυνα σημαίνει αποτροπή εξωτερικών και άλλων κινδύνων, αλλά ταυτόχρονα κι ενίσχυση της εσωτερικής κοινωνικής ισορροπίας και συνοχής.
Τρίτη παρατήρηση, η πορεία προς μια ένωση της Ευρώπης δεν μπορεί να γίνει μόνο με τα μεγάλα παιδιά, θα πρέπει να γίνει και, για να μην πω κυρίως, με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, συγκριτικά πλεονεκτήματα τα οποία ανήκουν και στην Ελλάδα, αλλά και σε πολλές άλλες χώρες και αυτή είναι μια ευκαιρία που τώρα διατίθενται χρήματα μέσα από το SAFE, που όπως είπα στην τοποθέτησή μου είναι με το πιο φθηνό επιτόκιο της αγοράς και με τριακονταετή περίοδο αποπληρωμής, είναι μια πολύ καλή ευκαιρία η Ελλάδα να συμμετάσχει, γιατί εκτός των άλλων απαιτείται και πρόγραμμα να καταθέσεις για να σου δώσουν λεφτά, όχι έτσι όπως αποφασίζει κάθε φορά ένας Υπουργός Εθνικής Άμυνας ή ένας Πρωθυπουργός. Θέλει συντονισμό και προετοιμασία, άρα η Ελλάδα οφείλει να είναι παρούσα.
Τέταρτη και προτελευταία παρατήρηση, επειδή ζούμε πια στην εποχή του δικαίου του ισχυρού, με μια Ευρώπη η οποία δυστυχώς όπως προείπαμε πιάστηκε ανέτοιμη στο να προετοιμαστεί για μια είσοδο –έτσι όπως έγινε μάλιστα– του Προέδρου Τραμπ στη διεθνή πολιτική σκηνή, επειδή ακριβώς είμαστε εδώ, χρειαζόμαστε περισσότερο παρά ποτέ κοινή πολιτική, εξωτερική πολιτική, πολιτική άμυνας και πολιτική διαστήματος προσθέτω, γιατί το διάστημα πια μαζί με την τεχνητή νοημοσύνη είναι οι δύο παράγοντες που θα προσδιορίσουν σε μεγάλο βαθμό και τη βελτίωση ή τη μη βελτίωση των αμυντικών μας ικανοτήτων.
Τέλος να κλείσω, εάν μπορώ να συνοψίσω αυτά που μας είπε ο Πρόεδρος Βαγγέλης Βενιζέλος και ο Πρόεδρος Νίκος Ανδρουλάκης, σε σχέση με τα ελληνοτουρκικά, ότι χρειάζεται να έχουμε διαρκώς ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας και σε διμερές επίπεδο και κυρίως να κατευθυνθούμε στην προσπάθεια, με σοβαρότητα και συζήτηση ανάμεσα στις υπεύθυνες πατριωτικές εθνικές δυνάμεις, για ένα νέο Ελσίνκι προσαρμοσμένο στις συνθήκες της σημερινής συγκυρίας. Με αυτές τις σκέψεις, σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την παρουσία σας.