Αποκλειστική υποχρέωση της Ελλάδας αποτελούν όλα τα μέτρα και οι μηχανισμοί για την αναγκαία ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Σιδηροδρομικής γραμμής Διακοπτού – Καλαβρύτων.
Με βάση απάντηση που έστειλε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας σε ερώτηση του Αντιπροέδρου της Ομάδας των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών κι Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ Γιάννη Μανιάτη «η Επιτροπή δεν δύναται να λάβει θέση σε σχέση με την ερώτηση που έθεσε ο κ. βουλευτής, δεδομένου ότι η λειτουργία των ιστορικών και τουριστικών σιδηροδρόμων διέπεται από εθνικούς κανόνες».
Εξάλλου, στην απάντηση καταγράφεται η σαφής υποχρέωση χρηματοδότησης της ενίσχυσης της κλιματικής ανθεκτικότητας των επενδύσεων, με τη διατύπωση «αναγνωρίζοντας τη σημασία της ανθεκτικότητας των έργων υποδομής, ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 προβλέπει ότι οι κατάλληλοι μηχανισμοί για την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας των επενδύσεων σε υποδομές θα πρέπει να αποτελούν μέρος της εκτέλεσης των κονδυλίων για την περίοδο χρηματοδότησης 2021-2027».
Επιπλέον, σύμφωνα με την ίδια απάντηση του Επιτρόπου «οι ελληνικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας πρόκειται να χρηματοδοτήσει τις προπαρασκευαστικές μελέτες για την επαναλειτουργία της σιδηροδρομικής γραμμής με δικούς της πόρους».
Κατά συνέπεια, είναι προφανές και αυταπόδεικτο ότι το σύνολο των μελετών, έργων και μέτρων προστασίας, προκειμένου να επαναλειτουργήσει ο Οδοντωτός, ανήκει στην αποκλειστική ευθύνη της ελληνικής κυβέρνησης. Οι κάτοικοι των Καλαβρύτων και οι επισκέπτες της περιοχής αναμένουν τις αποφάσεις του αρμόδιου Υπουργείου.
Ακολουθεί η απάντηση του Επιτρόπου Απ. Τζιτζικώστα καθώς και η σχετική ερώτηση του Γ. Μανιάτη.
EL
E-001395/2026
Απάντηση του κ. Τζιτζικώστα
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(3.6.2026)
«1. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι η σιδηροδρομική γραμμή Διακοπτού–Καλαβρύτων έχει ιστορικό ή τουριστικό χαρακτήρα. Όπως προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 3 στοιχείο β) της οδηγίας (ΕΕ) 2016/798[1] και στο άρθρο 1 παράγραφος 4 στοιχείο β) της οδηγίας (ΕΕ) 2016/797[2], τα περισσότερα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, αποφάσισαν να μην εφαρμόσουν τα μέτρα εφαρμογής των εν λόγω οδηγιών στις υποδομές και στα οχήματα που προορίζονται αποκλειστικά και μόνον για τοπική, ιστορική ή τουριστική χρήση. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν δύναται να λάβει θέση σε σχέση με την ερώτηση που έθεσε ο κ. βουλευτής, δεδομένου ότι η λειτουργία των ιστορικών και τουριστικών σιδηροδρόμων διέπεται από εθνικούς κανόνες.
2. Το έργο «Αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής Διακοπτού–Καλαβρύτων» συγχρηματοδοτήθηκε στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος «Δυτική Ελλάδα» 2000-2006, με ενωσιακή συνεισφορά ύψους 8 336 627 EUR. Τα ταμεία της πολιτικής συνοχής δεν καλύπτουν το λειτουργικό κόστος και το κόστος συντήρησης των υποδομών. Αναγνωρίζοντας τη σημασία της ανθεκτικότητας των έργων υποδομής, ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060[3] προβλέπει ότι οι κατάλληλοι μηχανισμοί για την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας των επενδύσεων σε υποδομές θα πρέπει να αποτελούν μέρος της εκτέλεσης των κονδυλίων για την περίοδο χρηματοδότησης 2021-2027.
Οι ελληνικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας πρόκειται να χρηματοδοτήσει τις προπαρασκευαστικές μελέτες για την επαναλειτουργία της σιδηροδρομικής γραμμής με δικούς της πόρους.
3. Για την ενίσχυση της προστασίας των κρίσιμων υποδομών, η ΕΕ εξέδωσε την οδηγία (ΕΕ) 2022/2557[4], η οποία υιοθετεί προσέγγιση για όλους τους κινδύνους, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τους ανθρωπογενείς όσο και τους φυσικούς κινδύνους, και καλύπτει 11 τομείς, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών. Έως τον Ιούλιο του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να προσδιορίσουν τις κρίσιμες οντότητές τους, οι οποίες στη συνέχεια θα κληθούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους σύμφωνα με τα πρότυπα της οδηγίας.»
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-001395/2026
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Γιάννης Μανιάτης (S&D)
Θέμα: Αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού Σιδηροδρόμου Διακοπτού–Καλαβρύτων
«130 χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του, η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε πρόσφατα στην αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού Σιδηροδρόμου Διακοπτού–Καλαβρύτων. Η συγκεκριμένη επιλογή εγείρει σοβαρά ζητήματα συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο για την ασφάλεια των μεταφορών, την ανθεκτικότητα των υποδομών και την προστασία περιοχών υψηλής περιβαλλοντικής αξίας.
Παρά την καταγραφή αρκετών κατολισθητικών φαινομένων, ιδίως μετά τις πυρκαγιές του 2023, και τις σχετικές επιστημονικές προειδοποιήσεις, δεν έχει υλοποιηθεί κανένα σχέδιο αντιδιαβρωτικής προστασίας και θωράκισης της γραμμής, ενώ καταγράφονται πληθώρα τεχνικών βλαβών και σοβαρά περιστατικά ασφάλειας.
Η πλήρης αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης και χωρίς αξιοποίηση των υφιστάμενων μελετών και ευρωπαϊκών πόρων, δημιουργεί κινδύνους απαξίωσης της εν λόγω επένδυσης και επιβαρύνει σημαντικά την τοπική οικονομία, τον τουρισμό και την κοινωνική συνοχή.
Ερωτάται η Επιτροπή:
1. Πώς αξιολογεί τη συμμόρφωση της Ελλάδας σε σχέση με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της για ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών και ανθεκτικότητα των υποδομών, δεδομένης της πλήρους αναστολής λειτουργίας μιας συγχρηματοδοτούμενης από την ΕΕ συγκοινωνιακής υποδομής σε μια οικονομικά ευάλωτη ορεινή περιοχή χωρίς σαφές σχέδιο αποκατάστασης;
2. Πώς διασφαλίζει ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι, ύψους περίπου 45 εκατ. €, που δαπανήθηκαν στην αναβάθμιση της γραμμής, δεν οδηγούνται σε απαξίωση λόγω ανεπαρκούς συντήρησης και διαχείρισης κινδύνων;
3. Δεδομένου ότι η περιοχή εμπίπτει σε καθεστώς NATURA 2000, κρίνεται ότι έχουν τηρηθεί οι υποχρεώσεις πρόληψης, αποκατάστασης και προστασίας έναντι φυσικών κινδύνων που επηρεάζουν κρίσιμες υποδομές;»
Κατάθεση: 7.4.2026
[1] Οδηγία (ΕΕ) 2016/798 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων (ΕΕ L 138 της 26.5.2016, σ. 102, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2016/798).
[2] Οδηγία (ΕΕ) 2016/797 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του σιδηροδρομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 138 της 26.5.2016, σ. 44, ELI: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX%3A02016L0797-20200528&qid=1779799721754).
[3] Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159, ELI: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2021/1060).
[4] Οδηγία (ΕΕ) 2022/2557 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2022, για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων και την κατάργηση της οδηγίας 2008/114/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 333 της 27.12.2022, σ. 164, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2022/2557).