Η ιστορία του Κάθετου Διαδρόμου και ο ρόλος της Ελλάδας για τη μεταφορά φυσικού αερίου
Επειδή το τελευταίο διάστημα, ιδίως μετά την αμερικανική ενεργειακή απόβαση στην Αθήνα κατά τη διάρκεια της συνάντησης P-TEC (6-7 Νοεμβρίου), γίνεται αναφορά κατά κόρον στον Κάθετο Διάδρομο (Vertical Corridor) και πώς αυτός, από μόνος του δήθεν, καθιστά την Ελλάδα «ενεργειακό κόμβο», καλό είναι να διευκρινίσουμε μερικά στοιχεία που τον χαρακτηρίζουν και συγχρόνως να εξετάσουμε τη σημασία του από γεωστρατηγικής άποψης.
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η πατρότητα του Κάθετου Διαδρόμου (ΚΔ) ανήκει στον Γιάννη Μανιάτη, ο οποίος κατά τη διάρκεια της θητείας του ως υπουργού Ενέργειας την περίοδο 2012-2015, προχώρησε τόσα θέματα όσο κανένας άλλος υπουργός πριν ή μετά από αυτόν (βλέπε πρόγραμμα «Εξοικονομώ», επενδύσεις ΑΠΕ, επιστροφή της Ελλάδος στις έρευνες υδρογονανθράκων, ελληνο-βουλγαρικός αγωγός αερίου, αγωγός ΤΑΡ, αγωγός East Med κ.λπ.).
Το πρώτο βήμα
Στις 9 Δεκεμβρίου 2014 ο Γιάννης Μανιάτης συνάντησε στο Βουκουρέστι τους ομολόγους του από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία και μετά από σύντομες διαβουλεύσεις υπέγραψαν ένα πρωτόκολλο που προέβλεπε τη συνεργασία των τριών χωρών για την ελεύθερη μεταφορά αερίου από τη μία χώρα στην άλλη στο πλαίσιο προώθησης της απελευθέρωσης της αγοράς αερίου και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Με την τελική επενδυτική απόφαση τότε στα πρόθυρα για την κατασκευή του ελληνο-βουλγαρικού αγωγού αερίου και τη διασύνδεσή του με τον ΤΑΡ, που θα έφερνε αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, συμφωνήθηκε όπως αυτός αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά ενός συστήματος αγωγών που θα μετέφεραν αέριο από Νότο προς Βορρά και σε αντίθετη ροή, εάν χρειαζόταν, προκειμένου να ενισχυθεί η ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής. Εχει ενδιαφέρον ότι η πολιτική απόφαση σε επίπεδο υπουργών για την κατασκευή και οργάνωση του ΚΔ ελήφθη χωρίς να έχει υπάρξει προηγουμένως σχετική μελέτη. Κλασικό παράδειγμα πώς μια φωτισμένη πολιτική απόφαση (που βασίστηκε τόσο στο ένστικτο όσο και στη γνώση των ενεργειακών αναγκών και συσχετισμών της περιοχής) διαμόρφωσε ακολούθως το ενεργειακό σκηνικό επί του πεδίου.
Η μελέτη στρατηγικής κατεύθυνσης
Τότε, με πρωτοβουλία του ΙΕΝΕ και την υποστήριξη του Γιάννη Μανιάτη και της ΔΕΠΑ, το Ινστιτούτο ανέλαβε και ολοκλήρωσε μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μια πρώτη μελέτη στρατηγικής κατεύθυνσης για την οργάνωση, την όδευση και τον τρόπο λειτουργίας του ΚΔ…….
Η συνέχεια στο www.iene.eu/articlefiles/the vertical corridor – from the Aegean to the Baltic.pdf