«Θέλω να ευχαριστήσω για την πρόσκληση να είμαι μαζί σας. Θα είμαι όσο μπορώ πιο σύντομος.
Επειδή το θέμα μας είναι η γεωστρατηγική και η ενέργεια θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω με πέντε πολύ σύντομες παρατηρήσεις.
Πρώτον, ζούμε σε μία ευρύτερη περιοχή όπου το χαρακτηριστικό της είναι η γεωπολιτική ρευστότητα και η Ελλάδα, αλλά και η Κύπρος, βρίσκονται περίπου στο μέσο μίας περιοχής όπου η Αφρική φλέγεται στο νότο της Μεσογείου και ο ευρωπαϊκός νότος περνά μία από τις χειρότερες υφεσιακές περιόδους.
Άρα αυτό είναι μία παρατήρηση που ο χώρος της ενέργειας, και σε επίπεδο τεχνοκρατών και σε επίπεδο πολιτικών προσεγγίσεων και σε επίπεδο οικονομικό, πρέπει να το έχει υπόψη του.
Δεύτερη παρατήρηση. Ζούμε σε μία εποχή όπου ουσιαστικά η ισχύς των εθνών, των κρατών, των κυβερνήσεων, αλλά πολλές φορές ακόμη και των διεθνικών οργανισμών, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, ή η G20 ή η G8 είναι πολλές φορές πολύ μικρότερη από την ισχύ των περίφημων αγορών. Αρκεί μία εκτίμηση ενός οίκου αξιολόγησης για να ανατρέψει το όποιο θετικό αποτέλεσμα έχει παρθεί την αμέσως προηγούμενη μέρα στο επίπεδο του Συμβουλίου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρα, δεύτερη παρατήρηση: είναι ένας κόσμος ασύμμετρος και αρρύθμιστος.
Τρίτη παρατήρηση, για να έρθω πια στην Ευρώπη. Αυτή τη στιγμή η Ευρώπη ζει στον αστερισμό των ενάρετων και των άσωτων χωρών.
Ενάρετες χώρες είναι οι χώρες οι tri-play και άσωτες χώρες είναι οι χώρες του νότου, Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και ούτω καθεξής.
Αυτό, όμως, που έχει στον πυρήνα του ένα ευρωπαϊκό παλαιοεθνικισμό δεν μπορεί να αποτελεί ασφαλώς το πλαίσιο για την λειτουργία μίας ισορροπημένης Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου το ενεργειακό ζήτημα αποτελεί πάντα πυρήνα των προβλημάτων.
Τέταρτη παρατήρηση. Ασφαλώς και οι οδεύσεις μεταφοράς ενεργειακών αγαθών αλλά και οι εξορύξεις και αξιοποιήσεις, πολύ περισσότερο δε η κατανάλωση θα επηρεαστεί από την ύφεση η οποία φαίνεται ότι πλήττει πια και την καρδιά των χωρών της κεντρικής Ευρώπης. Άρα και εδώ θα χρειαστεί μία νέα προσέγγιση.
Και τέλος, να σημειώσω πως θεωρώ ότι ήρθε η στιγμή Ελλάδα και Κύπρος, ως δύο κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προχωρήσουν με γρήγορα βήματα σε αυτό που μπορεί κανείς να ονομάσει ως κοινό ενεργειακό δόγμα, ουσιαστικά στην ένωση δυνάμεων προκειμένου να διασφαλιστεί ένα μεγαλύτερο επίπεδο ενεργειακής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεδομένου ότι και οι δύο χώρες είναι κράτη μέλη, πολύ περισσότερο που δίπλα μας είναι το Ισραήλ όπου οι συνέργειες και οι συνεκμεταλλεύσεις αποτελούν πια, εξαιτίας και της γεωγραφίας των οικοπέδων που έχουν διανεμηθεί, μία αδήριτη ανάγκη.
Ελλάδα, διαμετακομιστικός κόμβος. Η ίδια η φύση, η ίδια η γεωγραφία της περιοχής το καθιστά απαραίτητο, αναγκαίο και αυτονόητο.
Και χαίρομαι που πρόσφατα η διακομματική Κυβέρνηση, η Κυβέρνηση εθνικής συνεργασίας που έχουμε, προχώρησε με πολύ γρήγορα βήματα στην διακυβερνητική συμφωνία με την Ιταλία και την Αλβανία για τον ΤΑP, ένα αγωγό ο οποίος θεωρώ ότι έχει πολλά αντικειμενικά συγκριτικά πλεονεκτήματα να επιλεγεί τελικά από το consortium του Σαχ Ντενίζ, πάντα όμως κρατούμε ότι υπάρχει ακόμη, και το είπε και ο Πρωθυπουργός αλλά και ο αρμόδιος Υπουργός, ο ΙΤGI, υπενθυμίζω τη σπουδαιότητα, τοπική μεν γεωγραφικά αλλά πάντα μεγάλη η σπουδαιότητα του ΙGΒ που ενώνει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία. Και ασφαλώς και του Southstream ο οποίος περνάει σε μια άλλη φάση.
Προτελευταία παρατήρηση, υδρογονάνθρακες και έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα, να απαντήσω στην ερώτησή σας. Προφανώς είναι η ερώτηση που υπάρχει στα χείλη όλων, δημοσιογράφων και κοινού. Η απάντηση είναι ότι κανείς δεν ξέρει, αν θέλουμε να είμαστε αξιόπιστοι επιστημονικά και οικονομικά.
Ξέρουμε, όμως, ότι έχουμε σοβαρότατες ενδείξεις για εξαιρετικά ενδιαφέροντα οικονομικά ελκυστικά κοιτάσματα, και για αυτό η ελληνική Κυβέρνηση ήδη έχει προχωρήσει σε 3 διαγωνισμούς με την μέθοδο του open-door και ολοκληρώθηκε, ή ήδη ολοκληρώθηκε ή ολοκληρώνεται τις αμέσως επόμενες ημέρες, η σεισμική διασκόπηση της μισής θαλάσσιας έκτασης της Ελλάδας που είναι νότια της Κρήτης και το Ιόνιο Πέλαγος.
Άρα, πιθανολογώ ότι μέσα σε διάστημα λίγων μηνών η Ελλάδα θα βγει σε ένα πολύ μεγάλο γύρο παραχωρήσεων που θα δώσουν ουσία σε όλα αυτά που είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι υπάρχουν αλλά δεν είναι χρήσιμο να το ποσοτικοποιούμε παρότι αρκετοί το έχουν ποσοτικοποιήσει.
Ενδιαφέρον στοιχείο, και αυτό έχει να κάνει με μία χώρα που πυλώνας της οικονομικός είναι και ο τουρισμός και η ευαισθησία απέναντι στο περιβάλλον. Πριν ελάχιστες μέρες, πριν δύο τρεις μέρες, επήλθε πια συμφωνία σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αρμόδιων του Συμβουλίου Υπουργών για τη νέα οδηγία για τις offshore γεωτρήσεις, οι οποίες θα δώσουν μία μεγαλύτερη ασφάλεια και σε όλες τις χώρες που έχουν offshore γεωτρήσεις, πολύ περισσότερο στην Ελλάδα που η ευαισθησία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και η μεγάλη σπουδαιότητα του τουριστικού τομέα αποτελεί κάτι το οποίο δεν μπορεί κανείς σε καμία περίπτωση να διακινδυνεύσει.
Και τελειώνω λέγοντας ότι υπάρχει μία εκτίμηση την οποία έχουμε κάνει ως Βουλή των Ελλήνων και ως κοινοβουλευτική ομάδα και το έχει αποδεχθεί η Κυβέρνηση, τα έσοδα, τα αναμενόμενα έσοδα από την αξιοποίηση των ελληνικών υδρογονανθράκων, τα οποία εκτιμώνται σε ένα βάθος τριακονταετίας σε περίπου 150 δις ευρώ, με τις όποιες ανασφάλειες έχει αυτή η εκτίμηση αλλά εν τοιαύτη περιπτώσει δίνει μία καλή τάξη μεγέθους με ρεαλισμό, αυτά τα έσοδα τα δημόσια δεν θα διατεθούν όπως θα επιθυμεί ο εκάστοτε Υπουργός Οικονομικών τα επόμενα χρόνια, αλλά θα διατεθούν προκειμένου να δημιουργηθεί ένα ταμείο κοινωνικής αλληλεγγύης γενεών, σύμφωνα με το νορβηγικό πρότυπο.
Έχουμε καταθέσει πρόταση νόμου, η πρόταση νόμου έχει γίνει αποδεκτή από τον αρμόδιο Υπουργό Εργασίας, τις επόμενες μέρες θα κατατεθεί πια κοινή κυβερνητική πρόταση ώστε αυτό να λάβει σάρκα και οστά τα μελλοντικά έσοδα να πάνε στο ταμείο αλληλεγγύης γενεών.
Τέλος, μία λέξη μόνο, επειδή η Ελλάδα περνά τη φάση της επενδυτικής ανασφάλειας απέναντι στην διεθνή της ελκυστικότητα σε σχέση με επενδύσεις σοβαρές, θέλω να τονίσω, και το λέω προς κάθε κατεύθυνση και είμαι βέβαιος ότι εκφράζω το σύνολο της Βουλής των Ελλήνων και ασφαλώς την κυβερνητική πλειοψηφία, η Ελλάδα είναι πια μία απολύτως σταθερή χώρα με σταθερό φορολογικό και αδειοδοτικό καθεστώς και με κοινή συμφωνία όλων σχεδόν των κομμάτων της Βουλής των Ελλήνων ότι θα προχωρήσουμε με συνεννοήσεις διακομματικές προκειμένου να αξιοποιήσουμε τον ορυκτό πλούτο που έχει η χώρα και προκειμένου επιπλέον να αναβαθμίσουμε, μέσω της διέλευσης αγωγών φυσικού αερίου ή άλλων αγωγών να αναβαθμίσουμε την γεωπολιτική σπουδαιότητα της χώρας.
Σε αυτό δεν διαφωνεί κανείς, μπορούν όλοι να είναι γεωοικονομικά, γεωστρατηγικά και γεωπολιτικά απολύτως βέβαιοι ότι τα επόμενα χρόνια η Ελλάδα θα συνεχίσει με αυτή τη σταθερότητα, τη διαφάνεια και την αποφασιστικότητα σε αυτή την κατεύθυνση.
Ευχαριστώ πολύ» .
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Γ. ΜΑΝΙΑΤΗ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
«Να σχολιάσω μόνο ότι το ζήτημα του αγωγού, του πιθανού αγωγού που θα συνδέει τα κοιτάσματα φυσικού αερίου σε ΑΟΖ Ισραήλ ή σε ΑΟΖ Κύπρου μέσω Κύπρου, Κρήτης και Ελλάδας, είναι ένα ζήτημα το οποίο έχει τεκμηριωθεί απολύτως και τεχνικά και χρηματοοικονομικά από μία πολύ σοβαρή μελέτη που έχει ζητήσει η ΔΕΠΑ, την οποία έχει στη διάθεσή της και η ελληνική Κυβέρνηση και η ισραηλινή Κυβέρνηση και η κυπριακή Κυβέρνηση.
Τα μεγέθη είναι απολύτως ρεαλιστικά. Η τεκμηρίωση η συγκεκριμένη δείχνει ότι οικονομικά είναι συμφερότερη η υλοποίηση ενός τέτοιου αγωγού από την κατασκευή ενός σταθμού LNG.
Σε κάθε περίπτωση είναι απόλυτα σαφές, και συμφωνώ με τον κύριο Πρέσβη, ότι τα ζητήματα της ενέργειας δεν είναι ασφαλώς μόνο οικονομικά ή μόνο τεχνικά. Είναι και βαθύτατα πολιτικά.
Το γεγονός, για παράδειγμα, ότι η θάλασσα στο Αιγαίο έχει μικρά βάθη σε αντίθεση με την θάλασσα στο Ιόνιο και την Αδριατική που έχει πολύ μεγαλύτερα βάθη, λόγω του γνωστού χάσματος των γεωτεκτονικών πλακών μεταξύ Ευρασίας και Αφρικής, δίνει συγκριτικά πλεονεκτήματα.
Και μία δεύτερη παρατήρηση. Όταν κανείς σχεδιάζει τη διέλευση ενός αγωγού είτε από μία χερσαία περιοχή, ας πούμε την Τουρκία, είτε από μία θαλάσσια περιοχή, ας πούμε από τη Μαύρη Θάλασσα και έρχεται στο μυαλό μου ο Southstream, σε κάθε περίπτωση στην εκτίμηση του οικονομικού κόστους συνυπολογίζει για ένα βάθος 20, 30 ετών ή 40 ετών που θα λειτουργεί ο αγωγός, ασφαλώς και την πιθανολογούμενη κρίση σε επίπεδο πολιτικής.
Σας θυμίζω ότι ο Southstream υλοποιήθηκε ως μία και επιπλέον αιτία από την Ρώσο-Ουκρανική κρίση.
Άρα, η διέλευση αγωγών από χερσαία εδάφη, κυρίως από χερσαία, γιατί στα θαλάσσια η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη σου επιτρέπει πιο ευέλικτες διελεύσεις, ας το πω διπλωματικά, η διέλευση από χερσαία εδάφη σηματοδοτεί και εξαρτήσεις από τις συγκεκριμένες χώρες.
Άρα, να είμαστε απόλυτα σαφείς ότι ανεξάρτητα αν βραχυπρόθεσμα, κοντόφθαλμα μία έλευση από χερσαία εδάφη πιθανά είναι οικονομικά αποτελεσματικότερη, σε μεσομακροπρόθεσμο επίπεδο είναι πάρα πολύ πιθανό να αποδειχθεί εξαιρετικά πιο ακριβή.
Ευχαριστώ πολύ».