Στο Συνέδριο “CEO & CSR Money Conference 2011: Ηθική Επιχειρηματικότητα: Δυνατότητες, οφέλη, εργαλεία και προοπτικές για υγική και μακροπρόθεση ανάπτυξη και ευημερία”, που διοργανώνουν για πέμπτη συνεχή χρονιά τα Money Conferences και το επενδυτικό – οικονομικό περιοδικό ΧΡΗΜΑ, μίλησε σήμερα ο Υφυπουργός ΠΕΚΑ, κ. Γιάννης Μανιάτης.
Αναλυτικά, η ομιλία του Υφυπουργού είχε ως εξής:
«Κυρίες και Κύριοι,
Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την ευγενική σας πρόσκληση να παραβρεθώ στο σημερινό συνέδριο.
Ζούμε στον απόηχο μιας διεθνούς οικονομικής κρίσης στην οποία η έλλειψη επιχειρηματικής ηθικής, αναδείχθηκε ως το κυριότερο από τα αίτια που την προκάλεσαν. ‘Έχει γίνει πλέον αντιληπτό από όλους ότι η ηθική στην επιχειρηματική δραστηριότητα αποτελεί παράγοντα οικονομικής σταθερότητας και ανάπτυξης.
Σήμερα, που εκτός από την οικονομική, καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε και μία περιβαλλοντική κρίση τρομακτικών, πλανητικών διαστάσεων, θεωρώ ότι δεν μπορούμε πλέον να κλείνουμε τα μάτια και να συνεχίζουμε να πιστεύουμε στους συλλογικούς μύθους που μας οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση.
Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις παγκοσμίως, έχοντας κατανοήσει πλήρως τον ρόλο, τις ευθύνες, αλλά και το συμφέρον τους, έχουν φροντίσει να ενσωματώσουν την έννοια της αειφορίας στην επιχειρηματική στρατηγική τους.
Ηθική επιχείρηση σήμερα, είναι η πράσινη επιχείρηση. Η επιχείρηση η οποία επενδύει στις πράσινες τεχνολογίες, και την καινοτομία, η επιχείρηση η οποία αξιοποιεί εναλλακτικές πηγές ενέργειας, η επιχείρηση η οποία φροντίζει να μειώνει το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα.
Πράσινη ανάπτυξη σημαίνει μια νέα ηθική οπτική σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Ηθική, σε τελική ανάλυση, είναι να κάνει ο καθένας μας σωστά τη δουλειά του.
Η επιλογή της επιχειρηματικής ηθικής στις λειτουργίες, την οργάνωση, την παραγωγή, τη διοίκηση μιας εταιρείας, είναι συνειδητή επιχειρηματική απόφαση. Απόφαση που θέτει πρότυπα συμπεριφοράς και δράσης πάνω σε βάσεις διαφάνειας, ειλικρίνειας, άμιλλας, χωρίς κριτήρια μονοπωλιακής υπεροχής και επιβολής. Πριν από μερικά χρόνια τέτοιες σκέψεις ηχούσαν γραφικές και παράδοξες. Σήμερα, η κρίση υποχρεώνει τους πάντες σε μια επιστροφή στα θεμελιώδη.
Τι απεκάλυψε η παγκόσμια κρίση όπως εκδηλώθηκε το 2008 στις ΗΠΑ, για να μεταδοθεί στη συνέχεια και στον υπόλοιπο κόσμο; Απεκάλυψε ότι πίσω από αυτό που λέμε αγορές, υπάρχει ένας παντοδύναμος αλλά κρυφός κόσμος, στον οποίο, όπως στις Αυλές των βασιλιάδων του παρελθόντος, η λαμπρότητα αναμειγνύεται με τη διαστροφή. Μόνο που μιλώντας εδώ για διαστροφή εννοούμε τη διαστροφή του κερδοσκοπικού οργίου χρηματοπιστωτικών παραγόντων, σε βάρος της πραγματικής οικονομίας, υπερβαίνοντας κάθε όριο και κάθε κανόνα.
Τώρα σε ότι αφορά την καθ’ ημάς εκδοχή της κρίσης, νομίζω ότι όλοι έχουμε συνειδητοποιήσει τα αδιέξοδα ενός μοντέλου επίπλαστης ευημερίας, η οποία αποδείχθηκε μια μεγάλη φούσκα δημιουργημένη από τον ανεξέλεγκτο δανεισμό. Ακούω σήμερα διάφορες φωνές να επαναλαμβάνουν στερεότυπα τη φράση «δεν βγαίνει». Όμως, αυτό το «δεν βγαίνει» έπρεπε να έχει ειπωθεί τουλάχιστον δυο δεκαετίες πριν.
«Δεν βγαίνει» μια οικονομία που αντί για τον υγιή ανταγωνισμό, προωθούσε την προσοδοθηρία από τα δημόσια ταμεία.
«Δεν βγαίνει» μια οικονομία που αντί να στήνει υγιείς και εξωστρεφείς επιχειρήσεις, έστηνε διαγωνισμούς.
«Δεν βγαίνει» μια οικονομία που αντί για ένα επιτελικό κράτος ήθελε ένα κράτος – γκουβερνάντα, που είναι «πανταχού παρόν αλλά τίποτα πληρόν».
«Δεν βγαίνει» μια οικονομία που αντί για τη διαφάνεια, πριμοδοτούσε το λάδωμα της γραφειοκρατικής μηχανής και τη διαφθορά.
«Δεν βγαίνει» μια οικονομία που αντί να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα στην αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού και ιδιαίτερα της νεολαίας, καλλιέργησε ως όνειρο ζωής, μια θέση στο δημόσιο.
Η πρόκληση είναι δεδομένη. Μπορούμε άραγε να μιλάμε για επαναφορά σε αρχές, αξίες και ηθικές επιχειρηματικές συμπεριφορές αντί για απληστία, λαφυραγώγηση και golden boys; Μπορούμε να πάψουμε να ζούμε με τα λεφτά των άλλων; Μπορούμε να κόψουμε τον ομφάλιο λώρο μεταξύ πραγματικής οικονομίας και παρασιτισμού; Μπορούμε τελικά να κάνουμε μη συμφέρουσα τη συμμετοχή στη διαφθορά; Γιατί όλοι παραδεχόμαστε ότι η κρίση δεν έπεσε στα κεφάλια μας από τον ουρανό. Εμείς οι ίδιοι την προκαλέσαμε.
Η Ελλάδα δεν μπόρεσε να συντονιστεί ούτε με τους ρυθμούς της βιομηχανικής επανάστασης του 19ου αιώνα, ούτε με αυτούς της τεχνολογικής επανάστασης του 20ου. Σήμερα όμως, καθώς η πράσινη ανάπτυξη αναδεικνύεται στη μεγάλη επανάσταση του 21ου αιώνα, έχουμε ως χώρα την ιστορική ευκαιρία όχι μόνο να δηλώσουμε παρόντες, αλλά και να διεκδικήσουμε πρωταγωνιστικό ρόλο.
Από την πρώτη στιγμή αναδείξαμε την Πράσινη Ανάπτυξη σε οριζόντιο, κεντρικό άξονα της αναπτυξιακής μας πολιτικής, με επένδυση στην εξωστρέφεια, την ανταγωνιστικότητα, την κοινωνία της γνώσης, την καινοτομία.
Η κρίση, μας υπενθυμίζει με ηχηρό τρόπο ότι οι πόροι δεν είναι απεριόριστοι και ότι η χρήση τους προκαλεί πάντα κόστος, πολλές φορές μάλιστα, ανυπολόγιστο.
Αφεθήκαμε στο βολικό παρόν με δάνεια και αδιαφορήσαμε να επενδύσουμε στο μέλλον. Πιστέψαμε ότι η πλασματική ευφορία θα διαρκούσε για πάντα και ξεχάσαμε ότι στο τέλος του πάρτυ, έρχεται ο λογαριασμός.
Σήμερα, ως κυβέρνηση και ως κοινωνία, κάνουμε μεγάλες προσπάθειες, προκειμένου να πληρώσουμε αυτό τον λογαριασμό. Σε καμία περίπτωση ωστόσο δεν βάζουμε σε αναμονή την εφαρμογή του προγράμματός μας για την Πράσινη Ανάπτυξη. Αντίθετα, στηριζόμαστε στην εξοικονόμηση ενέργειας, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και στη βιώσιμη αξιοποίηση του εθνικού φυσικού πλούτου.
Ενάμιση χρόνο μετά την ανάληψη των καθηκόντων μας, ως Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, έχουμε κάνει σημαντικά βήματα για την αξιοποίηση του ενεργειακού κλάδου.
Για πρώτη φορά εφαρμόζεται από το ΥΠΕΚΑ ένα ολοκληρωμένο Εθνικό Πλαίσιο για τον τομέα της Εξοικονόμησης Ενέργειας, τον οποίο θεωρώ και το μεγαλύτερο, ανεκμετάλλευτο, ανεξάντλητο εθνικό κοίτασμα ενέργειας.
Σε αυτή την κατεύθυνση, υλοποιούμε ήδη σειρά προγραμμάτων, όπως το πρόγραμμα «Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον», τα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας σε δημόσια και δημοτικά κτίρια, και το πρόγραμμα «Χτίζοντας το Μέλλον». Μέσα από τα προγράμματα αυτά θα δημιουργηθούν δεκάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας στον καταπονημένο από την κρίση τομέα της οικοδομής, ενώ θα προκύψουν επενδύσεις που ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ το χρόνο για τα επόμενα πέντε χρόνια.
Αποκλειστικά για την εισαγωγή πετρελαίου θέρμανσης κάθε χρόνο η χώρα μας ξοδεύει 2 δισ. ευρώ. Από την εξοικονόμηση ενός ρεαλιστικού 20 με 25%, μπορούμε να γλυτώσουμε αυτόματα 500 εκ. ευρώ ετησίως! Αντιλαμβάνεστε επομένως ότι μόνο από δράσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας στον κτηριακό τομέα, τα οφέλη για την οικονομία, την απασχόληση και το περιβάλλον μόνο αμελητέα δεν είναι.
Παράλληλα, ανοίγουμε την αγορά των Εταιρειών Ενεργειακών Υπηρεσιών (ESCO’s) με Χρηματοδότηση από Τρίτους (Χ.Α.Τ.) όλων των δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας σε μεγάλα εμπορικά, βιομηχανικά και ξενοδοχειακά συγκροτήματα της χώρας. Δημιουργούμε έτσι μία νέα αγορά, στην οποία μπορούν να δραστηριοποιηθούν νέοι επιχειρηματίες και επιστήμονες.
Σημαντικό μέρος της ενεργειακής μας στρατηγικής προσανατολίζεται στην ανάπτυξη ενός κλάδου με τεράστιες προοπτικές, αυτού των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Μέσα στο 2010 τριπλασιάστηκε η εγκατεστημένη ισχύς σε φωτοβολταϊκά, ενώ μέσα στο 2011 αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία τουλάχιστον 200 MW φωτοβολταϊκών και 300 MW αιολικών πάρκων. Την ίδια στιγμή, χτίζουμε το πρότυπο της αειφορίας και της ελπίδας για την Πράσινη Ανάπτυξη, το πρώτο μη διασυνδεδεμένο πράσινο νησί στον Αϊ Στράτη, το οποίο θα χρησιμοποιεί αποκλειστικά Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ ειδικά στον Φορέα Έρευνας και Εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων, ο οποίος έρχεται να καλύψει το κενό που είχε σχηματιστεί τα τελευταία 15 χρόνια. Σύντομα καταθέτουμε στη Βουλή το τελικό Σχέδιο Νόμου, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία ενός σύγχρονου, απόλυτα διαφανούς θεσμικού πλαισίου με σαφείς όρους παραχωρήσεων, προσήλωση στη διαφάνεια και αυστηρά μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας. Μέσα στον Μάιο θα ξεκινήσουμε τη διαδικασία ανάθεσης σεισμικών ερευνών.
Φίλες και Φίλοι
Πέρα από τις όποιες πρωτοβουλίες δρομολογούμε σε κυβερνητικό επίπεδο, είναι καιρός να ξαναβρούμε τις ισορροπίες που είχαμε χάσει ως κοινωνία και η έννοια της υπευθυνότητας, της ηθικής, της αξιοκρατίας, του σεβασμού απέναντι στους νόμους και το κοινωνικό σύνολο, να βρουν επιτέλους τη θέση τους στην καθημερινότητά μας.
Το ίδιο το κράτος προφανώς πρέπει να δίνει πρώτο το παράδειγμα της ηθικής ευθύνης, διότι η δημοκρατία είναι πολίτευμα του παραδείγματος.
Προωθούμε το στόχο της εκπόνησης και εφαρμογής του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την προώθηση των Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων.
Κάθε χρόνο, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, οι δαπάνες του δημόσιου τομέα σε προϊόντα και υπηρεσίες αποτελούν περίπου το 17% του Ευρωπαϊκού ΑΕΠ. Οι δαπάνες αυτές αφορούν, μεταξύ άλλων, σε προμήθειες ηλεκτρονικού και ηλεκτρολογικού υλικού, συσκευών πληροφορικής, κατασκευές, κλωστοϋφαντουργία, τρόφιμα, ενέργεια, χαρτί, έπιπλα, μεταφορές και υλικά καθαρισμού.
Όλα αυτά τα προϊόντα και οι υπηρεσίες έχουν σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις κατά τη διάρκεια του συνολικού κύκλου ζωής τους. Συμβάλλουν σημαντικά στη ρύπανση σε τοπικό επίπεδο, στη μείωση της βιοποικιλότητας, στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και στην εξάντληση των φυσικών πόρων.
Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις αποτελούν ένα εργαλείο που μπορεί να προσφέρει τα απαραίτητα κίνητρα για να μειωθούν σημαντικά αυτές οι αρνητικές επιπτώσεις.
Οι φορείς του δημοσίου σε εθνικό επίπεδο, μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ισχυρή αγοραστική τους δύναμη, δημιουργώντας τις απαραίτητες προϋποθέσεις, για αλλαγή των παραγωγικών και καταναλωτικών προτύπων, προωθώντας την πράσινη ανάπτυξη. Προς αυτή την κατεύθυνση, η Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει ήδη καθορίσει κοινά κριτήρια για 10 κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών.
Το πραγματικά υπεύθυνο κράτος μπορεί να λειτουργήσει μόνο σε μια κοινωνία πολιτών, με ανεπτυγμένο το αίσθημα της υπευθυνότητας και της συλλογικότητας. Είναι προφανές ότι στην εποχή μας, δεν νοείται ένα κράτος να είναι υπόλογο για ο,τιδήποτε συμβαίνει ακόμη και μπροστά στην πόρτα του σπιτιού μας, ή στην αυλή μας. Όπως επίσης δεν μπορούμε να φτάσουμε στην υπεύθυνη διακυβέρνηση, αν ο ίδιος ο πολίτης επιχειρεί να την καταστρατηγήσει στην πράξη, με μεθόδους που όλοι γνωρίζουμε, διότι πιστεύει ότι έτσι θα εξυπηρετηθεί ταχύτερα και αποτελεσματικότερα.
Όλοι πρέπει να αναλάβουμε τις ευθύνες που μας αναλογούν. Μόνο έτσι θα πάψουμε να πριονίζουμε το κλαδί πάνω στο οποίο όλοι καθόμαστε.
Η κοινωνία του 21ου αιώνα, ριζικά διαφοροποιημένη σε σχέση με το παρελθόν, έχει διαφορετικές προσδοκίες από τον επιχειρηματικό κόσμο, αναφορικά με το ρόλο και τις ευθύνες των επιχειρήσεων στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.
Η ιδιωτική οικονομία, ειδικά αυτή τη δύσκολη περίοδο για τη χώρα μας είναι ο κατ’ εξοχήν φορέας της αναγκαίας αλλαγής και κινητήρια δύναμη της εθνικής ανάκαμψης. Γι’ αυτό έχει τόσο κομβική σημασία, οι δραστηριότητές της να ενσωματώνουν την ηθική διάσταση. Διότι η ηθική δίνει ποιότητα και η ποιότητα είναι το κλειδί που ανοίγει τις πόρτες του μέλλοντος. Διότι επίσης, μέσω αυτής, ενισχύεται η εταιρική αξιοπιστία και η ανταγωνιστικότητα.
Ασφαλώς, θαύματα δεν γίνονται από τη μια μέρα στην άλλη. Όλοι καλούμαστε να παράγουμε χειροπιαστά και συγκεκριμένα αποτελέσματα, προκειμένου να δικαιώσουμε τον Βολταίρο που έλεγε πως «ο γήινος Παράδεισος είναι εδώ όπου βρίσκομαι».
Δεν ξέρω αν είναι πολύ αργά για να κάνουμε την Ελλάδα παράδεισο, σίγουρα όμως μπορούμε να προσπαθήσουμε συστηματικά και υπεύθυνα, να μην γίνει μια απέραντη κόλαση.
Γι αυτό και η Ηθική Επιχειρηματικότητα δεν είναι και δεν πρέπει να είναι, ούτε εφήμερη μόδα, ούτε μια ακόμη έξυπνη τακτική του σύγχρονου μάρκετινγκ. Πρέπει να είναι πεποίθηση και όραμα. Κι επειδή οι επιχειρηματίες είναι πάντα πιο σοφοί, πιο λογικοί και πιο υπεύθυνοι με τα δικά τους χρήματα, είναι βέβαιο πως είναι και πιο αποτελεσματικοί.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας».