Φίλες και φίλοι,
Είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος που σήμερα το Μέγαρο «πρασινίζει», ανοίγοντας τον διάλογο στην Πράσινη Ενέργεια. Μου δίνεται έτσι η ευκαιρία να μοιραστώ μαζί σας ορισμένες από τις ενέργειες που υλοποιούμε, προκειμένου να αναδείξουμε την Πράσινη Ενέργεια σε στρατηγικό πυλώνα της εθνικής μας αναπτυξιακής πολιτικής.
Για χρόνια, οι Δυτικές οικονομίες, και η χώρα μας είναι χαρακτηριστική περίπτωση, είχαμε υιοθετήσει ένα αυτοκαταστροφικό μοντέλο ανάπτυξης σε βάρος του φυσικού περιβάλλοντος. Αναμενόμενο επακόλουθο αυτής της συμπεριφοράς, η οικονομική και η περιβαλλοντική κρίση που βιώνουμε σήμερα. Η απάντηση και στις δύο αυτές κρίσεις βρίσκεται στο μοντέλο της: «Έξυπνης Πράσινης Ανάπτυξης». Αιχμή του δόρατος αυτής της αναπτυξιακής στρατηγικής, αποτελεί η ανάπτυξη μίας ενεργειακής πολιτικής που στηρίζεται στις καθαρές μορφές ενέργειας, αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες για βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία της εξοικονόμησης ενέργειας και στηρίζει την ανταγωνιστικότητα, πάντοτε με γνώμονα την ασφαλή και αδιάλειπτη κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας.
Με αφορμή τα τραγικά γεγονότα της Ιαπωνίας και την παγκόσμια οδύνη απέναντι στα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζει ο καρτερικός και δημιουργικός λαός της Ιαπωνίας, επιτρέψτε μου να επαναλάβω γι’ άλλη μια φορά την απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης για πλήρη αποκλεισμό της πυρηνικής ενέργειας από το ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας.
Επιβεβαιώνουμε την προσήλωσή μας στη θεμελιώδη αρχή της εθνικής ευθύνης αναφορικά με τον ενεργειακό σχεδιασμό. Όμως έχουμε πεισθεί ότι το μεγάλο μειονέκτημα της πυρηνικής ενέργειας, δηλ. τα σοβαρά ατυχήματα, θα είναι πάντα παρόντα και κατά συνέπεια θέλουμε να δούμε το ποσοστό συμμετοχής της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μίγμα της Ευρώπης, να μειώνεται.
Ζητούμε να υπάρχει οριζόντιος Ευρωπαϊκός συντονισμός με ευθύνη της Επιτροπής και σε συνεργασία με άλλους διεθνικούς Οργανισμούς, όπως οι G20 και η Διεθνής Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, προκειμένου να είναι απόλυτα βέβαιοι όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες για την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και την αυστηρότητα των ελέγχων και προδιαγραφών που υπάρχουν στα διάφορα κράτη – μέλη που έχουν εγκατεστημένους πυρηνικούς αντιδραστήρες.
Στηρίζουμε απολύτως την υλοποίηση των stress tests (δοκιμασίες κόπωσης) για το σύνολο των πυρηνικών αντιδραστήρων σε υπάρχουσες εγκαταστάσεις των κρατών μελών, με τα κριτήρια που έχουν ήδη προταθεί. Θέτουμε στην κορυφή της ιεραρχίας το κριτήριο της σεισμικότητας των περιοχών, καθώς και την ηλικία του αντιδραστήρα, την αποτελεσματικότητα των συστημάτων ασφαλείας, την πρόβλεψη για προστασία από τρομοκρατικές ενέργειες, κ.ά.
Στο πλαίσιο της εξωτερικής ενεργειακής πολιτικής, η Ε.Ε. πρέπει να καταβάλλει κάθε προσπάθεια, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι γειτονικές χώρες θα προσχωρήσουν στην Κοινή Σύμβαση για την ασφάλεια διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων και θα διαβουλεύονται με την EURATOM, αναφορικά με τα σχέδια τους να εγκαταστήσουν πυρηνικούς σταθμούς, σύμφωνα με τη Σύμβαση για την Πυρηνική Ασφάλεια.
Επιπλέον ζητάμε να υπάρξει πλήρης εναρμόνιση με την Οδηγία 85/337, η οποία προβλέπει ότι για την κατασκευή πυρηνικών εγκαταστάσεων πρέπει να προηγείται η εκπόνηση ειδικής έκθεσης που θα αξιολογεί τις άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις, στο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων των σεισμικών κινδύνων.
Γνωρίζοντας ότι δεν μπορούν να επιβληθούν υποχρεωτικά στις χώρες τα stress tests, πιστεύουμε ότι είναι απαραίτητη τουλάχιστον η πολιτική δέσμευση των χωρών αυτών ότι θα ενταχθούν στη σχετική διαδικασία άμεσα.
Στο άλλο μεγάλο διεθνές ενεργειακό μέτωπο, τα πρόσφατα γεγονότα στη Λιβύη, μας υπενθυμίζουν την εξάρτηση των σύγχρονων οικονομιών από το πετρέλαιο.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αποδεικνύουν την ανάγκη υιοθέτησης ενός αναπτυξιακού μοντέλου το οποίο θα στηρίζεται περισσότερο στις ΑΠΕ και στην εξοικονόμηση ενέργειας και λιγότερο στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Η Στρατηγική 2020 της Ευρώπης είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Στη χώρα μας, κεντρικοί πυλώνες της πολιτικής για την «Πράσινη Ανάπτυξη» είναι η εξοικονόμηση φυσικών πόρων, η αξιοποίηση εναλλακτικών πηγών και οδεύσεων ενέργειας και ο εκσυγχρονισμός της εθνικής παραγωγικής βάσης.
Το άνοιγμα της αγοράς ενέργειας με την υιοθέτηση των ρυθμίσεων του 3ου Ενεργειακού πακέτου, η μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ για την επίτευξη του στόχου 20-20-20, η εθνική στρατηγική για το μεγάλο στοίχημα της εξοικονόμησης ενέργειας, καθώς και η διεύρυνση του πετυχημένου μοντέλου ανοίγματος της αγοράς Φυσικού Αερίου, είναι μόνο μερικοί από τους βασικούς στόχους αυτής της πολιτικής.
Έργο διαχρονικής στρατηγικής σημασίας αποτελεί ο πετρελαιαγωγός Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη. Ενδεικτική της αταλάντευτης στάσης μας, αποτελεί η πρόσφατη ανακοίνωση της ίδιας της Κοινοπραξίας του αγωγού Trans – Balkan Pipeline (TBP), όπου εκφράζονται ευχαριστίες για την Ελληνική Κυβέρνηση και αναγνωρίζεται η συμβολή της στη στήριξη του έργου. Σημαντική εξέλιξη αποτελεί, μετά από έγγραφο της ίδιας της Κοινοπραξίας του αγωγού, το αίτημα προς τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Ε.Ε. για ανάληψη συντονιστικής δράσης σε ζητήματα διασυνοριακών περιβαλλοντικών εκτιμήσεων.
Σήμερα στις Βρυξέλλες γίνεται η πρώτη τετραμερής αντίστοιχη συνάντηση (Ε.Ε., Κοινοπραξία, Ελλάδα, Βουλγαρία).
Επιδιώκουμε, σε συνεργασία με άλλα κράτη της Ε.Ε., να χαρακτηριστεί ο αγωγός Φυσικού Αερίου South Stream, ως «έργο Ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος». Η κοινή ελληνορωσική εταιρεία υλοποίησης του αγωγού στο έδαφος της χώρας, προχωρά κανονικά τις μελέτες της.
Βαρύνουσα σημασία έχει η κατασκευή του Ελληνο-ιταλικού αγωγού μεταφοράς Αζέρικου Αερίου από την Κασπία στην Ευρώπη (ITGI). Προωθούμε στη Βουλή την ψήφιση ειδικών ρυθμίσεων που θα επιτρέψουν την επιτάχυνση των διαδικασιών κατασκευής του Υποθαλάσσιου Αγωγού Poseidon, για τη Διασύνδεση Ελλάδας- Ιταλίας, καθώς και του Αγωγού για τη διασύνδεση Ελλάδας – Βουλγαρίας (IGB). Συνολικά το έργο παρουσιάζει αδιαμφισβήτητη τεχνική, οικονομική, περιβαλλοντική και διαστασιολογική ωριμότητα και καταλληλότητα, σε σχέση με το κοίτασμα του Shah Deniz 2.
Άλλωστε, στο πρόσφατο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε. ο Επίτροπος κ. Gutter Oettinger σημείωσε για τον ITGI, ότι μετά τη διέλευση από Τουρκία, είναι ο αγωγός του Νοτίου Διαδρόμου που διέρχεται μόνο από Ευρωπαϊκό έδαφος (Ελλάδα, Ιταλία) γεγονός που αδιαμφισβήτητα του δίνει σημαντικό βαθμό προτεραιότητας.
Το παραπάνω πλέγμα μεταφοράς Φυσικού Αερίου, μαζί με την προώθηση υλοποίησης της επένδυσης για την υπόγεια αποθήκευση Φυσικού Αερίου στη Νότια Καβάλα, δημιουργούν έναν διαμετακομιστικό κόμβο, με ειδική σημασία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στηρίζοντας το Νότιο Ευρωπαϊκό Διάδρομο Φυσικού Αερίου και συμβάλλοντας καθοριστικά στην ενεργειακή ασφάλεια όλης της Ευρώπης.
Σύντομα θα προκηρύξουμε δημόσιο διαγωνισμό για τη δημιουργία και διαχείριση τριών νέων Εταιρειών Παροχής Αερίου (ΕΠΑ) σε Κεντρική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία & Θράκη και Στερεά Ελλάδα– Εύβοια.
Πολύ σημαντική ήταν η επιτυχία του πρώτου Διεθνούς πλειοδοτικού διαγωνισμού Γεωθερμίας που προκηρύχθηκε στη χώρα μας. Για τις 4 προσφερόμενες περιοχές (Νέστος, Έβρος, Σαμοθράκη, Χίος) συγκεντρώθηκαν 18 προσφορές, συνολικού ύψους πάνω από 350 εκατ. Ευρώ. Η πιο παραμελημένη κατηγορία πράσινης ενέργειας, η Γεωθερμία, μπαίνει αποφασιστικά στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας.
Προωθούμε ρυθμίσεις για την επιτάχυνση των διαδικασιών αξιοποίησης του γεωθερμικού δυναμικού χαμηλής θερμοκρασίας και τη διευκόλυνση μικρών και μεσαίων επενδυτών που επιθυμούν να υλοποιήσουν επιχειρηματικές δραστηριότητες, όπως θερμοκήπια, ιχθυοκαλλιέργειες κλπ.
Αναμένουμε τις επόμενες εβδομάδες τον κατάλογο των επιλεγέντων εταιρειών (short list) για το μεγάλο διαγωνισμό του Λιγνιτωρυχείου της Βεύης, το οποίο αναμένεται να συμβάλλει αποφασιστικά τόσο στην απελευθέρωση της αγοράς λιγνιτικής ενέργειας στη χώρα, όσο και στη δημιουργία θέσεων εργασίας στον νομό Φλώρινας και την ευρύτερη περιοχή.
Προχωρούμε, σύμφωνα με τις εξαγγελίες του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, στην ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ.
Στον Αϊ Στράτη που κάποτε ήταν τόπος εξορίας, δημιουργούμε ένα καινοτόμο, αειφόρο πρότυπο ζωής του έλληνα πολίτη. Το πρώτο Ευρωπαϊκό μη διασυνδεδεμένο «πράσινο νησί» περιλαμβάνει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές, (αιολικά, ηλιακά πάρκα, γεωθερμία και βιομάζα), τα δημοτικά κτίρια θωρακίζονται ενεργειακά, οι δημοτικές μετακινήσεις θα γίνονται με οχήματα ηλεκτρικά και υδρογόνου, ενώ στον τομέα της παραγωγής αγροτικών προϊόντων θα στηριχτούν σύγχρονες εφαρμογές, όπως υδροπονικά θερμοκήπια.
Ψηφίσαμε τον Νόμο για την «Επιτάχυνση της ανάπτυξης των ΑΠΕ», με αποτέλεσμα μέσα σε ένα μόνο χρόνο να τριπλασιαστεί η εγκαταστημένη ισχύς σε Φωτοβολταϊκά.
Το 2011 αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία τουλάχιστον 200 MW φωτοβολταϊκών, 300 MW αιολικών πάρκων, ενώ θα κατασκευαστούν υποστηρικτικά δίκτυα προϋπολογισμού 250 εκατ. ευρώ.
Για τα επόμενα 10 χρόνια αναμένονται επενδύσεις ύψους άνω των 16 δις. ευρώ σε ΑΠΕ και άλλα 4-5 δις. ευρώ σε δίκτυα και διασυνδέσεις.
Το σημερινό ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας διαμορφώνεται ως εξής: Στις Ανανεώσιμες μορφές έχουμε 1.600 MW ιδιωτών και 140 MW της ΔΕΗ, στο Φυσικό Αέριο 2.200 MW ιδιωτών και 2.000 MW της ΔΕΗ, στα Υδροηλεκτρικά 3.000 MW της ΔΕΗ και τέλος στους Λιγνίτες άλλα 5.200 MW.
Η εξοικονόμηση ενέργειας, αποτελεί για την Ελλάδα το μεγαλύτερο, πλήρως ανεκμετάλλευτο, ανεξάντλητο εθνικό κοίτασμα ενέργειας, το οποίο έχουμε ξεκινήσει ήδη να αξιοποιούμε.
Υλοποιούμε το «Εξοικονομώ κατ’ οίκον», το αναλογικά μεγαλύτερο σχετικό Ευρωπαϊκό πρόγραμμα, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη δράση στον τομέα της οικοδομής με συνολική μόχλευση επενδύσεων άνω του 1 δις Ευρώ, με δημιουργία μέσα στο 2011 άνω των 15.000 νέων θέσεων εργασίας και άνω των 80.000 ωφελουμένων δικαιούχων του προγράμματος σε βάθος πενταετίας.
Προωθούμε το «Χτίζοντας το Μέλλον», που στηρίζεται σε εθελοντικές συμφωνίες της βιομηχανίας με τους κοινωνικούς εταίρους και το Υπουργείο και προβλέπει πάνω από 3.000.000 ενεργειακές παρεμβάσεις σε κτίρια, με αναμενόμενες ωφέλειες άνω των 9 δις Ευρώ.
Έχουμε ήδη προκηρύξει προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, χρήσης ανανεώσιμων πηγών και σχετικών επιδεικτικών δράσεων σε δημόσια κτίρια, βιοκλιματικά σχολεία, κ.ά., συνολικού προϋπολογισμού άνω των 200.000.000 Ευρώ.
Ανοίγουμε μια νέα αγορά, την αγορά των Εταιρειών Ενεργειακών Υπηρεσιών (ESCO’s), με Χρηματοδότηση Από Τρίτους (Χ.Α.Τ.) όλων των δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας σε μεγάλα εμπορικά, βιομηχανικά και ξενοδοχειακά συγκροτήματα της χώρας.
Αναβαθμίζουμε την Προστασία του Καταναλωτή, με την διασφάλιση της αδιάλειπτης προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ακόμα και σε περίπτωση αστοχίας του προμηθευτή, ενώ όλες οι προμηθεύτριες εταιρείες θα έχουν την υποχρέωση παροχής του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου.
Έχουμε ήδη ξεπεράσει τις 300.000 οικογένειες που έχουν ενταχθεί στο ειδικό αυτό Τιμολόγιο, συνεχίζουμε και ταυτόχρονα βελτιώνουμε ακόμη περισσότερο τις προϋποθέσεις ένταξης.
Με τα νέα τιμολόγια που ισχύουν από 01.01.2011 εξορθολογίζουμε τις χρεώσεις, μειώνουμε κατά 8% τις τιμές σε πάνω από 1.000.000 εμπορικές και βιοτεχνικές εγκαταστάσεις και συνολικά μειώνουμε κατά 140.000.000 ευρώ το κόστος που θα πληρώσουν για ηλεκτρισμό, οι οικιακοί και εμπορικοί καταναλωτές το 2011 σε σχέση με όσα πλήρωσαν το 2010. Άρα, μετά από μια χρονιά με πληθωρισμό 4-5%, φέτος όχι μόνο δεν αυξάνουμε τα τιμολόγια, αλλά αντίθετα τα μειώνουμε σημαντικά.
Απελευθερώσαμε πέρισυ την αγορά Φυσικού Αερίου, που εκκρεμούσε επί μια πενταετία. Προσαρμόζουμε και πιστοποιούμε τον ΔΕΣΦΑ και συνολικά την αγορά Φυσικού Αερίου σε προδιαγραφές απελευθερωμένης αγοράς, σύμφωνα με το 3ο Ενεργειακό Πακέτο.
Εκχωρούμε στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας νέες ουσιαστικές αρμοδιότητες με στόχο να καταστεί διοικητικά και οικονομικά αυτοδύναμη, πραγματικός ανεξάρτητος διαχειριστής του ενεργειακού γίγνεσθαι της χώρας.
Στην Ηλεκτρική Ενέργεια επιλέγουμε το μοντέλο ΙΤΟ και δημιουργούμε δύο νέες θυγατρικές εταιρείες της ΔΕΗ, για τη Μεταφορά και τη Διανομή.
Ένα μέρος του ΔΕΣΜΗΕ θα ασκεί τα καθήκοντα Λειτουργού της ημερήσιας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ ο ανεξάρτητος ΔΕΣΜΗΕ (ΑΔΕΣΜΗΕ), με το εποπτικό όργανο και τη συμβουλευτική επιτροπή που προβλέπουμε, δίνει τα εχέγγυα διαφάνειας και ισόρροπης λειτουργίας της αγοράς.
Με τη δημιουργία του Φορέα Έρευνας και Εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων, απαντάμε αποτελεσματικά στην εθνική απουσία και ανυπαρξία των τελευταίων 15 ετών. Καταθέτουμε στη Βουλή το τελικό Σχέδιο Νόμου, που καθιστά αρμόδιο τον υπό σύσταση Φορέα για τη Διαχείριση των Δικαιωμάτων του Δημοσίου και δημιουργούμε ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο, με σαφείς όρους παραχωρήσεων, προσήλωση στη διαφάνεια και αυστηρά μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας.
Εισάγουμε το σύστημα «ανοιχτής πόρτας» (open door) εκτός από το ισχύον μέχρι σήμερα σύστημα των «γύρων παραχωρήσεων». Οι περιοχές που εντάσσονται στο σύστημα «ανοιχτής πόρτας», είναι διαθέσιμες σε μόνιμη βάση και μπορούν, ανά πάσα στιγμή, να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και χορήγησης άδειας για έρευνα και εκμετάλλευση.
Υιοθετούμε τη μέθοδο των «σεισμικών ερευνών μη αποκλειστικών δεδομένων» (Non-exclusive seismic surveys), που δεν έχει εφαρμοσθεί ποτέ στην Ελλάδα, παρά το ότι αποτελεί αναγνωρισμένη διεθνή πρακτική. Εξειδικευμένες εταιρίες του κλάδου επενδύουν με τον τρόπο αυτό σε έρευνες και τα δεδομένα που προκύπτουν πωλούνται ως πακέτα πληροφοριών – προγραμμάτων Ε-Π. Έτσι, η δαπάνη επιμερίζεται σε πολλούς ενδιαφερομένους (multi-client surveys), γεγονός που θα επιτρέψει στο ελληνικό Δημόσιο να εξερευνήσει ευρείες περιοχές του θαλάσσιου χώρου ανέξοδα αλλά και ταυτόχρονα προσποριζόμενο όφελος από τη συμμετοχή του στα κέρδη από τα έσοδα διανομής των ερευνητικών δεδομένων από τον αδειούχο.
Αυξάνουμε την ερευνητική περίοδο των υπό αδειοδότηση οικοπέδων, καθώς και την έκταση των προς παραχώρηση οικοπέδων. Είναι προς το συμφέρον του Δημοσίου η, στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα, εξερεύνηση των παραγωγικών χαρακτηριστικών των περιοχών, στο βαθμό που οι σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις επιτρέπουν απολύτως τη διερεύνηση τέτοιων μεγαλύτερων εκτάσεων.
Διαφοροποιούμε σημαντικά τα οικονομικά κριτήρια ανάθεσης και φορολόγησης, με στόχο την προσέλκυση σοβαρών επενδύσεων και ταυτόχρονα τη μέγιστη δυνατή ωφελιμότητα του δημοσίου.
Τέλος, υιοθετούμε αυστηρή περιβαλλοντική πολιτική, σε συμμόρφωση και με τις νέες κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά το ατύχημα στον Κόλπο του Μεξικού, ώστε να διασφαλιστεί η βιώσιμη αξιοποίηση του φυσικού πόρου και η αποτροπή κάθε περιβαλλοντικής ρύπανσης.
Κυρίες και Κύριοι,
Σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, πρέπει να αλλάξουμε τους όρους του παιχνιδιού.
Σε περιόδους κρίσης σαν την σημερινή, αντί για αμυντικές και φοβικές αναστολές, να αξιοποιήσουμε την κρίση, δρομολογώντας νέες προοπτικές και νέες επιλογές, αντιμετωπίζοντας νέες προκλήσεις για επενδύσεις σε καινοτόμες εφαρμογές.
Σ’ αυτή την κατεύθυνση δουλεύουμε όλοι μας.