Ομιλία Υπουργού ΠΕΚΑ, Γιάννη Μανιάτη, στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, κατά τη συζήτηση του Σχεδίου Νόμου του ΥΠΕΚΑ «Χωροταξική και Πολεοδομική Μεταρρύθμιση – Βιώσιμη Ανάπτυξη» (24/6/2014)

«Ευχαριστώ κ. Πρόεδρε.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ήταν μια εξαιρετικά θετική και γόνιμη συζήτηση και θεωρώ ότι ήταν μια από τις πιο σοβαρές συζητήσεις που έχουν γίνει στην Επιτροπή μας, σε ένα εξαιρετικά σοβαρό θέμα.

Συμφωνώ με όλους σας, ότι σε μεγάλο βαθμό το νομοσχέδιο αδικείται, με το γεγονός ότι συζητήθηκε με τη διαδικασία του κατεπείγοντος. Έχει προηγηθεί εξαιρετικά εκτεταμένη διαβούλευση, συζήτηση με όλους τους θεσμικούς φορείς, έχει υποστεί βελτιώσεις πάρα πολλές και θα θέλαμε πράγματι, να είχαμε περισσότερη άνεση χρόνου. Όλοι οι συνάδελφοι, κατέθεσαν εξαιρετικά θετικές σκέψεις. Κατέγραψα την θετική προσέγγιση του κ. Σταμενίτη, που είπε, ότι επιτέλους κάτι πρέπει να αλλάξουμε. Ο συνάδελφος κ. Ρήγας, είπε ότι «επιτέλους, είμαστε ευχαριστημένοι για τον τρόπο που δεν λειτούργησε μέχρι τώρα η τοπική και παλαιότερα η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση;» Η κυρία Θεοπεφτάτου, επίσης κατέθεσε, πολύ σοβαρές προτάσεις. Η συναδέλφισσα κυρία Φούντα, με τη γνωστή της ευαισθησία σε συγκεκριμένα θέματα. Ο συνάδελφος ο κ. Μουτσινάς επίσης κατέθεσε θετικά.
Επιτρέψτε μου να σταθώ, σε μια αποστροφή του λόγου του κ. Σπύρου Χαλβατζή. Συμφωνώ απολύτως, με την διαπίστωση ότι η Χωροταξία, το χωροτακτείν, είναι μια βαθύτατα πολιτική ενέργεια. Δεν υπάρχει απολίτικη χωροταξία. Η Χωροταξία, είναι μια βαθιά πολιτική επιστήμη και τέχνη κατ’ άλλους, αλλά, σε κάθε περίπτωση ο τρόπος με τον οποίο ρυθμίζεις τον Χώρο, ενέχει μέσα του, ισχυρότατα στοιχεία πολιτικών αποφάσεων. Είτε θα αποφασίζεις, η ρύθμιση του Χώρου και η Χωροταξία να γίνονται με βάση τις αρχές της αειφορίας, της βιωσιμότητας, της μείωσης των περιφερειακών ανισοτήτων και της ισόρροπης ανάπτυξης όλων των περιοχών, ή θα πας στην αντίπερα όχθη, όπως πολύ καλά περιγράφτηκε από τους συναδέλφους, δηλ. σε ανισότητες χωρικές και κοινωνικές.
Η προσπάθεια που γίνεται συλλογικά από το Υπουργείο με το συγκεκριμένο Νομοσχέδιο – από τον κ. Καλαφάτη στο παρελθόν και τώρα ο Νικόλαος Ταγαράς και κυρίως ο Σωκράτης Αλεξιάδης τον τελευταίο 1,5 χρόνο, αλλά και παλαιότερα η προεργασία που είχε προηγηθεί από τον Νίκο Σηφουνάκη – δείχνει την αγωνία όλων, κάτι να αλλάξει. Εδώ πιστεύω ότι πρέπει να συμφωνήσουμε όλοι, πως όπως έχει η κατάσταση είναι απαράδεκτο. Δεν πάει παραπέρα. Να σας πω μερικά παραδείγματα; Είμαστε ευχαριστημένοι, γιατί έχουμε μέχρι σήμερα πάνω από 350 ΣΧΟΟΑΠ και ΓΠΣ, που καρκινοβατούν πάνω από 15 και 20 χρόνια; Μην πει κανείς ότι οι ευθύνες είναι στη Κεντρική Διοίκηση, γιατί γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η διάχυση των ευθυνών, εάν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, πηγαίνει σε όλα τα επίπεδα λήψης αποφάσεων. Είμαστε ευχαριστημένοι από το γεγονός, ότι μεγάλο μέρος των αυθαιρέτων, έχει προκύψει από την ανικανότητα της διοίκησης κεντρικού και αποκεντρωμένου επιπέδου, να κάνει επεκτάσεις σχεδίων πόλεων, άρα, να δώσει φθηνή γη για δόμηση, για πρώτη κατοίκηση, σε φτωχά εισοδήματα;
Είμαστε ευχαριστημένοι από το γεγονός ότι σχεδόν σε καμία παρέμβαση πολεοδομικής ή χωροταξικής δράσης δεν υπάρχει θεσμοθετημένη, διότι κανένας δεν θέλει στον τόπο του κτηνοτροφική ζώνη, ή λατομική ζώνη; Είμαστε ευχαριστημένοι από το γεγονός ότι κανένας δεν θέλει να τοποθετήσει στο πλαίσιο του ΓΠΣ ή του ΣΧΟΟΑΠ του, που θα πάει επιτέλους ο βιολογικός καθαρισμός, οι κοινωνικές υποδομές ή ένας χώρος με σύγχρονο τρόπο υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων; Όλα αυτά είναι οι αδυναμίες και τα κενά του παρελθόντος, που μας έχουν φθάσει σε αυτή την κατάσταση.
Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο προσπαθεί, φιλοδοξεί, να θεραπεύσει αυτές τις αδυναμίες. Επιτρέψτε μου να σας πω ότι το Υπουργείο μας είναι ανοικτό μέχρι και την τελευταία στιγμή της συζήτησης στην Ολομέλεια, να αποδεχθεί όλες τις θετικές προτάσεις. Γιατί πιστεύουμε ότι όλοι συμφωνούμε πως πρέπει να τα αλλάξουμε και πως δεν πρέπει να αφήσουμε την ευκαιρία αυτή να πάει χαμένη.
Θα πω δύο φράσεις μόνο για το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, γιατί στην συνέχεια ο κ. Ταγαράς θα μιλήσει εκτενέστερα. Πρώτον, παρεμβαίνουμε και μεγιστοποιούμε τις αποφάσεις της εκλεγμένης Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Δεύτερον, μειώνουμε τα επίπεδα σχεδιασμού από επτά σε τέσσερα. Στόχος είναι, οι επεκτάσεις των Σχεδίων Πόλεων από 15 με 20 χρόνια που διαρκούν σήμερα, να γίνονται μέσα σε 3 ή 5 χρόνια και μπορεί να γίνει αυτό. Έχουμε χρέος απέναντι στην κοινωνία να το κάνουμε πράξη. Τρίτον, υπάρχουν δύο βασικά, μοναδικά επίπεδα λήψης αποφάσεων στο Χώρο. Ένα ουσιαστικά επίπεδο Χωροταξίας μέσα στο οποίο ενσωματώνεται το Εθνικό Χωροταξικό, τα Τομεακά Χωροταξικά και τα Περιφερειακά Χωροταξικά και ένα μόνο επίπεδο πολεοδομικών παρεμβάσεων, όπου ενσωματώνονται τα υπόλοιπα επίπεδα σχεδιασμού του χώρου: ρυμοτομικό, πράξεις εφαρμογής κ.ο.κ., με πρόβλεψη είτε για έκδοση ΠΔ, είτε για απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Θεωρούμε εξαιρετικά θετικό και θα το κάνουμε πράξη, να κωδικοποιηθεί επιτέλους η Χωροταξική και Πολεοδομική Νομοθεσία. Πιστεύουμε επίσης, ότι οι ρυθμίσεις οι οποίες προβλέπονται για το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας είναι ρυθμίσεις οι οποίες παρεμβαίνουν θετικά στην λήψη αποφάσεων. Αυτό αφορούσε το πρώτο κεφάλαιο του νομοσχεδίου.
Το δεύτερο κεφάλαιο είχε να κάνει με τις Χρήσεις Γης. Θα μου επιτρέψετε να σας πω ότι με την ιδιότητα του Ακαδημαϊκού δασκάλου, από το 1986 παλεύουμε με διπλωματικές εργασίες, με διδακτορικά, με μεταπτυχιακά να λύσουμε αυτή την απίστευτη ασυμβατότητα ανάμεσα στις 6 χιλιάδες κωδικούς αριθμούς δραστηριοτήτων, που καταγράφουν τα οικονομικά Υπουργεία της Κυβέρνησης και από την άλλη πλευρά, τον τρόπο με τον οποίο στα υπομνήματα των Χωρικών Σχεδίων, Χωροταξικών ή Πολεοδομικών, ο εκάστοτε μελετητής προσδιορίζει τις δράσεις που επιθυμεί να αναπτύσσονται. Αυτό, για πρώτη φορά με γενναίο, ειλικρινή, διαφανή και ορθολογικό τρόπο γίνεται πράξη, στο συγκεκριμένο β΄ κεφάλαιο του νομοσχεδίου.
Θεωρώ ότι μετά από 30 χρόνια έχουμε κατακτήσει την τεχνογνωσία να το κάνουμε ορθά και με αποτελεσματικό τρόπο. Ναι κυρία συνάδελφε, δεν θέλουμε πόλεις κοιμητήρια. Δεν θέλουμε γειτονιές ησυχαστήρια. Θέλουμε πόλεις και γειτονιές με ζωντάνια, που δεν θα είναι μόνο η κατοικία κάποιων πλούσιων, αλλά θα αναπτύσσονται και δράσεις μη οχλούσες, που εξυπηρετούν όμως την καθημερινότητα του κάθε πολίτη που ζει σε αυτό τον τόπο. Το κάνουμε απολύτως ενσυνείδητα αυτό το οποίο νομοθετούμε με τις Χρήσεις Γης.
Θα περάσω στις υπόλοιπες δράσεις. Κύριε Πρόεδρε, θα πω μια υπερβολή και ζητώ την κατανόηση των συναδέλφων, αλλά πραγματικά πιστεύω ότι έχουμε μπροστά μας μια μεγάλη πρόκληση. Το 2014 να χαρακτηριστεί ως το έτος των μεγάλων Χωρικών Μεταρρυθμίσεων στην χώρα.
Εξηγούμαι συγκεκριμένα:
Πρώτον, η Χωροταξική και Πολεοδομική Μεταρρύθμιση και η Χρήση Γης που σήμερα συζητούμε.
Τα Ρυθμιστικά Σχέδια Αθήνας-Αττικής και Θεσσαλονίκης, που έχουμε ξεκινήσει την συζήτηση και ουσιαστικά θα δημιουργήσουν τον οδικό χάρτη ανάπτυξης για τα επόμενα αρκετά χρόνια στα μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα της χώρας.
Τέταρτον, τα Σχέδια Ολοκληρωμένης Αστικής Παρέμβασης, που ήδη έχουμε ξεκινήσει με τον Δήμο Αθηναίων. Έχουμε συζητήσει ήδη, επίσης, με τον Δήμο Θεσσαλονίκης και προχωρούμε στην Δυτική Αττική, στην Δυτική Θεσσαλονίκη και θα προχωρήσουμε και στον Πειραιά. Για πρώτη φορά θα ανοίξουμε όλα τα ζητήματα, επιχειρησιακά, θεσμικά, οικονομικά, λειτουργικά των υποβαθμισμένων περιοχών των μεγάλων αστικών συγκροτημάτων της χώρας.
Πέμπτη παρέμβαση, τα δώδεκα (12) Περιφερειακά Χωροταξικά που βρίσκονται στο στάδιο της καταγραφής των προτάσεων. Το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα θα έχουμε την δυνατότητα με τα νεοεκλεγμένα Περιφερειακά Συμβούλια και τους Περιφερειάρχες. με την εποπτεία των επιβλεπόντων του Υπουργείου, αλλά ουσιαστικά και με όλη την κοινωνία, να φθάσουμε μέχρι το τέλος της χρονιάς σε 12 Περιφερειακά Χωροταξικά Σχέδια, που για πρώτη φορά θα έχουν μια τύχη. Μαζί με τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε τον χώρο, θα έχουμε σχεδιάσει και τις νέες αναπτυξιακές παρεμβάσεις της χώρας στις αντίστοιχες περιφέρειες μέσα από το καινούργιο ΕΣΠΑ, το ΣΕΣ. Άρα, για πρώτη φορά, θα συμβαδίσει η Ρύθμιση του Χώρου, ο Χωροταξικός Σχεδιασμός με τον αναπτυξιακό σχεδιασμό.
Έκτη παρέμβαση και είναι ανακοίνωση, είδηση αυτή. Γνωρίζετε πολύ καλά ότι, αν θέλουμε να περάσουμε από την Ελλάδα των δανεικών στην Ελλάδα που στέκεται μόνη της στα πόδια της, πρέπει να στηριχθούμε σε δύο συγκριτικά πλεονεκτήματα της Πατρίδας μας: Το ένα είναι το Περιβάλλον και ο Φυσικός της Πλούτος και το δεύτερο, είναι οι άνθρωποί της. Για το πρώτο, πρέπει να πω ότι, κανένας μας δεν πρέπει να είναι περήφανος για το πώς δεν αξιοποιήσαμε τον ορυκτό πλούτο της χώρας κατά τις τελευταίες 10ετίες. Επιτρέψτε μου, συνάδελφοι και συναδέλφισσες, να σας ενημερώσω, ότι ήδη το Υπουργείο μας σε συνεργασία και με άλλους φορείς, θα προχωρήσει στην εκπόνηση ενός Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου για τον Ορυκτό Πλούτο της χώρας και πολύ σύντομα θα γνωρίζουμε όλοι, πολίτες, κοινωνία, επενδυτές και Διοίκηση, πού υπάρχουν αξιοποιήσιμα κοιτάσματα στις χερσαίες περιοχές της χώρας και πώς μπορούμε και αυτό να το ρυθμίσουμε με ταυτόχρονη πρόνοια, όταν έχουμε περιοχές ΝΑΤURA, περιοχές προστασίας, αειφορία, βιωσιμότητα.
Και θα τελειώσω την παρέμβασή μου με το μείζον κατά τη γνώμη μου, που συνιστά τη μεγάλη, τη μεγαλύτερη Διοικητική Μεταρρύθμιση της χώρας που είναι το Εθνικό Κτηματολόγιο. Η Ελλάδα, 150 χρόνια έχει το αρνητικό προνόμιο να είναι η μοναδική χώρα που δεν έχει οργανωμένη, δυναμική, ενημερούμενη καταγραφή των ακινήτων των ιδιωτών και του δημοσίου. Αποτέλεσμα : απίστευτες καταπατήσεις, αδυναμίες σχεδιασμού του Χώρου, αδυναμία του Δημοσίου να αξιοποιήσει την περιουσία του, ακόμη και όταν τη γνωρίσει.
Πού είμαστε σήμερα :  Μέσα στο 2014 θα έχουν κατακυρωθεί και οι 28 διαγωνισμοί με τους οποίους θα αναθέσουμε την κτηματογράφηση στο υπόλοιπο, εναπομένον 65%  της έκτασης της χώρας. Τις αμέσως επόμενες εβδομάδες, θα γίνουν οι πρώτες κατακυρώσεις. Άμεσα ολοκληρώνουμε αυτό που αποτελεί ένα τεράστιο έργο συνολικού προϋπολογισμού, αυτή τη στιγμή, της τάξης των 800 εκατ. Ευρώ. Μέχρι το τέλος του 2020, στα επόμενα λίγα χρόνια, η Ελλάδα θα έχει το πιο σύγχρονο Κτηματολόγιο της Ευρώπης. Προκειμένου να υλοποιηθεί αυτό το έργο, θα δημιουργηθούν 12.000 θέσεις εργασίας.
Επίσης, να αναφερθώ σε ένα ζήτημα που γνωρίζω πολύ καλά ότι συγκεντρώνει την ευαισθησία όλων των συναδέλφων, όλων μας, όλης της κοινωνίας. Τους Δασικούς Χάρτες. Μέσα στο εξάμηνο θα ανατεθούν όλοι οι δασικοί χάρτες της χώρας -στο εναπομένον τμήμα που δεν έχει γίνει καμία δράση- και μέσα στο καλοκαίρι θα αναρτηθούν σε τουλάχιστον 10 ΟΤΑ της Αττικής, οι Δασικοί Χάρτες. Επιτέλους, να ξεμπλοκάρουμε και αυτή τη διαδικασία.

Συνάδελφοι και συναδέλφισσες,
γνωρίζετε πολύ καλά αυτή τη στιγμή, έχουμε 103 προσωρινά Κτηματολογικά Γραφεία από την πρώτη, τη δεύτερη, την τρίτη φάση των Κτηματογραφήσεων. Για πρώτη φορά, μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα, τις επόμενες λίγες εβδομάδες, η Ελλάδα θα αποκτήσει τα δύο πρώτα, μόνιμα, Οριστικά Κτηματολογικά της Γραφεία, ένα στη Θεσσαλονίκη και ένα στο Πειραιά. Με πλήρη οργάνωση, έτσι ώστε να ξεπεράσουμε μια κατάσταση η οποία δεν τιμά κανέναν.
Και εξηγούμαι, γιατί το ονομάζω ως τη μεγαλύτερη Διοικητική Μεταρρύθμιση του Ελληνικού Δημοσίου σήμερα. Η ακίνητη περιουσία του τόπου μας καταγράφεται στα 400 Υποθυκοφυλακεία, αυτόν τον παλιό θεσμό. Σύντομα, η καταγραφή της ακίνητης περιουσίας ιδιωτών και δημοσίου θα είναι καταγεγραμμένη και θα ανήκει στην ευθύνη μόλις 16 Περιφερειακών Κτηματολογικών Γραφείων. Και σας πληροφορώ ότι, ήδη έχουμε θέσει σε εφαρμογή τη δυνατότητα σε κάποιες περιοχές της χώρας ο πολίτης με τον δικό του κωδικό αριθμό μέσω του διαδικτύου, μέσω του Ίντερνετ, να μπορεί να γνωρίσει τι έχει καταγεγραμμένο το Κτηματολόγιο στην «περιοχή αναφοράς» ως δική του περιουσία. Απευθείας. Το ζήτημα δηλαδή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και της εξυπηρέτησης του πολίτη, όταν ζητά πληροφορίες από το Δημόσιο στο πιο βαρύ θέμα που έχει να κάνει με την περιουσία του, ήδη έχει λυθεί στις πρώτες Περιφέρειες της χώρας, στις πρώτες περιοχές.
Και θα ολοκληρώσω με το ζήτημα των Θεσμικών Γραμμών, το οποίο το νομοθετούμε εδώ. Έχουμε προχωρήσει εδώ και αρκετούς μήνες σε μια διαδικασία να το κάνουμε πράξη και η νομοθέτηση που γίνεται εδώ στηρίζεται σε μια εμπειρία περίπου οκτώ μηνών που έχουμε, διότι αυτό σε μια περιοχή της χώρας το κάναμε ήδη πράξη. Και εξηγούμαι : η περιφερειακή ενότητα Κοζάνης, είναι η πρώτη περιοχή της χώρας όπου έχουμε κάνει πλήρη οργανωμένη καταγραφή, αρχειοθέτηση, ψηφιοποίηση σε ένα ολοκληρωμένο γεωγραφικό σύστημα πληροφοριών όλων των Θεσμικών Γραμμών. Και θα χαρούμε πάρα πολύ ως Υπουργείο κύριε Πρόεδρε, αν η Επιτροπή μας δώσει την ευκαιρία να παρουσιάσουμε αυτή την πολύ μεγάλη, εκσυγχρονιστικού χαρακτήρα παρέμβαση, όπου πια να μπορούμε να ξέρουμε τουλάχιστον σε μια περιοχή -που είναι η περιφερειακή ενότητα Κοζάνης, ο τέως νομός Κοζάνης- πως γραμμές των δασών, των αρχαιολογικών χώρων, των περιοχών προστασίας Natura, των Οικισμών, των Σχεδίων Πόλης, όλες οι Θεσμικές Γραμμές, έχουν διευκρινιστεί και έχουν οργανωθεί  σε ένα πλήρες διαρκώς ενημερούμενο γεωγραφικό σύστημα πληροφοριών.
Πρέπει λοιπόν να σας πω και κλείνω με αυτό : ότι, στη διαδικασία που είναι η καρδιά των δυσλειτουργιών της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, όπου είχαμε το κάθε Υπουργείο να λειτουργεί με βάση τις δικές του αρχές, τις δικές του κωδικοποιήσεις, τα δικά του πληροφοριακά συστήματα, το Εθνικό Κτηματολόγιο αποτελεί πια τη βάση αναφοράς όλων των διαδικασιών απεικόνισης του Χώρου και όλα τα Υπουργεία πια έρχονται και εντάσσουν  τις πληροφοριακές τους υποδομές για το Χώρο στην Ενιαία Πληροφοριακή Βάση του Εθνικού  Κτηματολογίου και γι’ αυτό με βεβαιότητα λέμε ότι, το 2020 η Ελλάδα θα έχει το πιο σύγχρονο Ευρωπαϊκό Κτηματολόγιο και το πιο οργανωμένο πληροφοριακό σύστημα για το Χώρο.
Με αυτές τις παρατηρήσεις κύριε Πρόεδρε, ευχαριστώ θερμά για την προσοχή σας και νομίζω ότι και στη διάρκεια της Ολομέλειας θα έχουμε την δυνατότητα να συζητήσουμε.»